Nederland verliest zijn grootste reizende schrijver: Cees Nooteboom overleed op 92-jarige leeftijd
Nederland, woensdag, 11 februari 2026.
Cees Nooteboom stierf woensdagmiddag op Menorca, waar hij zijn laatste jaren doorbracht met fotografe Simone Sassen. De man die ooit zei ‘weg’ tegen zijn moeder en ‘nooit meer thuiskwam’, werd 92 jaar oud. Hij transformeerde het reisverhaal tot literair kunstvorm en zijn roman ‘Rituelen’ verscheen in meer dan tien talen. Jarenlang werd hij genoemd voor de Nobelprijs voor Literatuur.
Van Haagse oorlogswees tot literaire grootmeester
Cornelis Johannes Jacobus Maria Nooteboom werd in 1933 geboren in Den Haag [2]. Zijn vader overleed in 1945 bij het bombardement op het Bezuidenhout [2]. Deze vroege confrontatie met verlies zou later terugkeren in zijn obsessie met thema’s als herinnering, sterfelijkheid en tijd [9]. In 1955 debuteerde hij met ‘Philip en de anderen’ [1][2], waarin hij de omzwervingen van een hoofdpersoon door Europa beschreef op zoek naar liefde [3]. Het duurde vele jaren voor hij dat vroege succes een vervolg kon geven [3]. In 1956 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel ‘De doden zoeken een huis’ [2] en een reportage over de Sovjetinval in Boedapest [1]. Zelf beschouwde hij zich in de eerste plaats als dichter [9].
Internationale roem met ‘Rituelen’ en reisboeken
In 1980 kwam Nooteboom met de roman ‘Rituelen’ [1], die uitgroeide tot een moderne klassieker en in ruim tien verschillende talen verscheen [3][9]. De openingsregels luidden: ‘Op de dag dat Inni Wintrop zelfmoord pleegde stonden de aandelen Philips 149,60’ [2]. Het boek werd ook verfilmd [3]. In 1991 brak hij door in Duitsland met het boekenweekgeschenk ‘Het volgende verhaal’ [2]. Vooral zijn reisboek ‘De omweg naar Santiago’ uit 1992 geldt als een van de beste reisboeken ooit [3]. Hij maakte van het reisverhaal een literair genre op zich [1]. In 2004 won hij de P.C. Hooftprijs, waarbij de jury zijn werk omschreef als ‘wat betreft literaire zeggingskracht, reikwijdte en oorspronkelijkheid tot het beste behoort wat de afgelopen vijftig jaar in Nederland is voortgebracht’ [2].
Een leven van reizen eindigt op Menorca
In 1979 ontmoette Nooteboom fotografe Simone Sassen, met wie hij samenbleef tot zijn dood [2]. Hij woonde op verschillende plekken in Europa, zoals Berlijn en zijn geliefde Spanje [3]. Zijn laatste levensfase bracht hij door met Sassen op Menorca, in San Luis [2]. Daar zei hij: ‘Ik wil dat je straks noteert dat ik hier goed zit, want dat is echt zo’ [2]. Jarenlang werd hij genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs [1][6], al kreeg hij die onderscheiding nooit [9]. Zijn werk behoort tot het meest vertaalde in de Nederlandse literatuur [6]. In San Luis en Amsterdam wordt afscheid genomen van Nooteboom [2]. Nederland verliest hiermee een van zijn grootste literaire stemmen, een man die ooit tegen zijn moeder zei dat hij ‘weg’ ging en ‘in zekere zin nooit meer thuiskwam’ [1].