Asielminister werkt met spoed aan drie nieuwe wetten tegen illegaal verblijf
Den Haag, vrijdag, 24 april 2026.
Minister Bart van den Brink ontwikkelt binnen twee weken drie nieuwe asielmaatregelen nadat strengere wetgeving sneuvelde in de Eerste Kamer. Het meest opvallende voorstel maakt illegaal verblijf strafbaar voor uitgeprocedeerde asielzoekers die weigeren Nederland te verlaten.
Nieuwe wetgeving na politieke nederlaag
De nieuwe plannen komen voort uit de politieke nederlaag van dinsdag 21 april, toen de Eerste Kamer de asielnoodmaatregelenwet wegstemde [1][2]. Van den Brink beloofde al direct na die stemming met nieuwe voorstellen te komen [1]. De minister had eerder in de week beloofd een aparte wet tegen ‘terugkeerfrustreerders’ te maken - een groep van ongeveer -100 mensen die actief uitzetting belemmert [alert! ‘verwijst naar eerdere berichtgeving zonder directe bron’]. Nu werkt hij aan een bredere aanpak. Premier Rob Jetten kondigde gisteren aan dat de eerste twee wetsvoorstellen binnen twee weken klaar zijn, met een streefdatum van 7 mei [1][3]. De derde maatregel - strafbaarstelling van illegaal verblijf - krijgt meer tijd omdat dit ‘een apart wetstraject vereist’, aldus vicepremier Dilan Yesilgöz [1].
Drie concrete maatregelen op komst
De minister pakt drie gesneuvelde onderdelen uit de verworpen wet opnieuw aan [2]. Ten eerste wil hij dwangsommen afschaffen die de IND moet betalen bij te late beslissingen over asielaanvragen - vorig jaar liep dit op tot bijna 80 miljoen euro [3]. Deze maatregel krijgt steun van SGP en JA21, die in mei een amendement indienen [2][3]. Ten tweede komen er strengere regels waardoor ‘overlastgevende of criminele vreemdelingen sneller ongewenst worden verklaard’ [4]. Dit wordt toegevoegd aan bestaande wetgeving over de aanpak van overlastgevende vreemdelingen [2]. De derde maatregel - strafbaarstelling van illegaal verblijf - richt zich specifiek op uitgeprocedeerde asielzoekers die weigeren mee te werken aan terugkeer [1][2]. Van den Brink ‘broedt’ nog op de exacte uitwerking hiervan [3].
Coalitie verdeeld, timing cruciaal
De coalitie toont scheuren over de aanpak. VVD staat volledig achter strafbaarstelling van illegaal verblijf, CDA kiest voor een tussenvariant, terwijl D66 zich ertegen verzet [1]. Opvallend genoeg steunt D66-Tweede Kamerlid Robert van Asten wel ‘strakke maatregelen tegen terugkeerfrustreerders’, wat een opening lijkt [1]. De timing is cruciaal: op 12 juni treedt het Europese migratiepact in werking, wat automatisch zes van de negen oorspronkelijke asielmaatregelen invoert [2][5]. Van den Brink hoopt zijn drie nieuwe wetsvoorstellen voor die datum door de Kamer te loodsen. Vicepremier Yesilgöz benadrukte gisteren na de ministerraad dat het kabinet ‘grip wil krijgen op het aantal mensen dat ons land binnenkomt’ en dat nieuwe wetgeving ‘heel snel’ komt [6].