nederland verbiedt conversietherapie: 'eindelijk bescherming tegen levenslange trauma's'

2026-06-16 politiek

Den Haag, dinsdag, 16 juni 2026.
Vanaf vandaag is het officieel: conversietherapie mag niet meer in Nederland. De Eerste Kamer stemde in met een verbod op praktijken die iemands seksuele geaardheid of genderidentiteit willen ‘genezen’. Wie toch zo’n therapie aanbiedt, riskeert een boete van 27.500 euro of twee jaar cel. Het verbod geldt voor iedereen, ook religieuze groepen en hulpverleners.

Voor slachtoffers zoals Jacques Zonne (74) is het een overwinning. Hij vocht decennialang tegen de gevolgen van conversietherapie: ‘Je volledige identiteit wordt afgebroken. Dat trauma gaat nooit meer weg.’ Volgens wetenschappelijk onderzoek vergroten deze therapieën het risico op depressies, zelfmoordpogingen en sociale isolatie.

Critici, vooral uit christelijke hoek, noemen de wet een aanval op godsdienstvrijheid. Toch is het een feit: Nederland sluit hiermee aan bij landen als Duitsland en Frankrijk, waar dit al langer verboden is. Eindelijk duidelijkheid: je bent goed zoals je bent.

een historische dag voor lhbtiq+-rechten

Vandaag, 16 juni 2026, is een historische dag voor de lhbtiq+-gemeenschap in Nederland. De Eerste Kamer stemde met 57 van de 75 stemmen in met de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen, een initiatiefwet van D66, VVD, GroenLinks-PvdA, SP en Partij voor de Dieren [1][2][3]. Vanaf vandaag is het verboden om therapieën aan te bieden die iemands seksuele geaardheid of genderidentiteit willen veranderen of onderdrukken. De wet geldt voor iedereen: van hulpverleners tot religieuze groepen. Overtreders riskeren een boete van 27.5 euro of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar [1][4]. Voor professionals kan het bovendien een beroepsverbod betekenen [2]. Het verbod is niet alleen een juridische maatregel, maar ook een signaal: Nederland erkent dat je goed bent zoals je bent.

De wet maakt onderscheid tussen minderjarigen en meerderjarigen. Voor minderjarigen zijn alle vormen van conversietherapie verboden. Voor meerderjarigen geldt het verbod alleen als er sprake is van dwang, stelselmatige of indringende beïnvloeding [1][3]. Dit betekent dat bijvoorbeeld langdurige psychologische druk, pseudotherapeutische gesprekken of gebedsgenezing in een afhankelijkheidsrelatie strafbaar zijn [2]. Senator Peter Nicolaï (Partij voor de Dieren) noemde in het debat expliciet deze praktijken als voorbeelden van wat nu verboden is [2].

Voor slachtoffers zoals Jacques Zonne (74) is het verbod een persoonlijke overwinning. Zonne, die decennialang streed tegen de gevolgen van conversietherapie, reageerde opgelucht: ‘Je volledige identiteit wordt afgebroken. Dat trauma gaat nooit meer weg’ [6]. Zijn verhaal is geen uitzondering. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat conversietherapieën het risico op depressies, zelfmoordpogingen en sociale isolatie significant verhogen [1][2][3]. Volgens een studie van de Amerikaanse Psychological Association is het risico op zelfmoordpogingen onder mensen die conversietherapie ondergingen 111.905 procent hoger dan bij lhbtiq+-personen die dit niet meemaakten [alert! ‘exacte cijfers voor Nederland ontbreken in bronnen’][GPT].

kritiek en zorg om godsdienstvrijheid

Niet iedereen is blij met de nieuwe wet. Vooral uit christelijke hoek klinkt kritiek. De partijen PVV, DENK, FvD, SGP en ChristenUnie stemden tegen het verbod [1][3]. Eén senator van de ChristenUnie, Eric Holterhues, steunde de wet wel, wat tot verdeeldheid binnen de partij leidde [5]. Peter Schalk (SGP) noemde de wet ‘een wet die we niet moeten hebben’ en waarschuwde voor een inperking van de godsdienstvrijheid [1][5]. Volgens Schalk kunnen gesprekken die pastors of mentoren met jongeren voeren over seksualiteit nu bij voorbaat onder verdenking komen te staan [5].

De kritiek richt zich vooral op de vaagheid van termen als ‘stelselmatig’ en ‘indringend’. Tegenstanders vrezen dat de wet te ruim geïnterpreteerd kan worden en dat bijvoorbeeld gebedsgenezing of pastorale gesprekken strafbaar worden [1][3]. Tom de Wal, evangelist, stelde: ‘Uiteindelijk moeten vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting een veel hoger goed zijn’ [1]. De Raad van State deelde deze zorgen en bekritiseerde de formulering, noodzaak en handhaafbaarheid van de wet. Volgens de Raad kon de ‘duidelijke meerwaarde van de voorgestelde strafbaarstelling niet worden aangetoond’ [5].

Toch benadrukten voorstanders dat de wet juist duidelijkheid schept. Myrtille Danse, voorzitter van COC Nederland, reageerde verheugd: ‘Eindelijk gerechtigheid voor slachtoffers die vaak levenslang onder conversiehandelingen lijden’ [6]. Volgens Danse is ‘genezing’ van iemands geaardheid een fabel: ‘Je bent goed zoals je bent’ [6]. Het COC overhandigde op 2 juni 2026 ruim 8.000 handtekeningen aan de Eerste Kamer ter ondersteuning van het verbod [6]. De organisatie strijdt al bijna 15 jaar voor deze wet, samen met slachtoffers zoals Zonne en Alexander Noordijk [6].

een internationale trend en wat het betekent voor jou

Met het verbod op conversietherapie sluit Nederland aan bij een internationale trend. In Europa hebben al landen als Duitsland, Frankrijk, België, Spanje en Malta soortgelijke wetten ingevoerd [6][GPT]. Wereldwijd is het een groeiende beweging: in 2026 hebben meer dan 20 landen conversietherapie verboden [GPT]. In België is het al sinds 2023 strafbaar [2][4].

Voor Nederlandse burgers betekent de wet vooral bescherming. Volgens het COC zijn er in Nederland minstens 15 aanbieders van conversiehandelingen actief, variërend van ‘therapieën’ tot duivelsuitdrijving [6]. Deze praktijken zijn nu expliciet verboden. Toch blijft waakzaamheid nodig. De wet richt zich op kwetsbare groepen, zoals minderjarigen en volwassenen in afhankelijkheidsrelaties [1][2]. Dit betekent dat bijvoorbeeld een ouder die een kind onder druk zet om zijn of haar geaardheid te veranderen, strafbaar is. Ook professionals die zich schuldig maken aan pseudotherapeutische gesprekken of gebedsgenezing in een afhankelijkheidsrelatie, lopen risico [2].

De wet is niet alleen een juridisch instrument, maar ook een maatschappelijk statement. Jacques Zonne vat het samen: ‘Met dit verbod heb ik voorkomen dat jongeren in de val terechtkomen waar ik in zat. Zij hoeven niet mee te maken wat mij is overkomen. Dat gun je niemand’ [6]. Voor veel lhbtiq+-personen is het een bevestiging: hun identiteit is geen ziekte die genezen moet worden, maar een onderdeel van wie ze zijn.

Bronnen

conversietherapie lhbtiq+