Oorlogsmisdaden razen volledig uit de hand terwijl meer dan 100.000 burgers sterven

2026-02-03 buitenland

Internationaal, dinsdag, 3 februari 2026.
Een schokkend rapport van de Universiteit van Genève toont aan dat oorlogsmisdaden compleet ongecontroleerd zijn geraakt. In Gaza daalde de bevolking met 254.000 mensen - dat is meer dan 10 procent. Achttienduizend kinderen stierven daar alleen al. In Oekraïne stegen burgerdoden met 70 procent. Experts waarschuwen dat het internationale oorlogsrecht op instorten staat door massale straffeloosheid.

Nederlandse positie onder druk door instorting internationaal recht

Nederland krijgt zware hoofdpijn van deze crisis. Ons land investeert miljoenen in vredesmissies en steunt het Internationaal Strafhof in Den Haag [1]. De studie van de Geneva Academy toont echter aan dat deze inspanningen zinloos lijken - oorlogsmisdaden gebeuren ‘op enorme schaal met wijdverbreide straffeloosheid’ [1][6]. Stuart Casey-Maslen, hoofdauteur van het rapport, waarschuwt keihard: ‘Misdaden tegen de menselijkheid worden herhaald omdat eerdere werden getolereerd. Onze actie - of passiviteit - bepaalt of internationaal humanitair recht überhaupt zal overleven’ [1][6]. Voor Nederland betekent dit dat onze buitenlandse beleid en VN-lidmaatschap onder druk staan. Waarom zouden we nog investeren in internationaal recht dat toch wordt genegeerd?

Cijfers die de wereld wakker schudden

De War Watch-studie onderzocht 23 gewapende conflicten tussen juli 2024 en eind 2025 [1][6]. Het resultaat is ronduit schokkend. In beide jaren 2024 en 2025 werden meer dan 100.000 burgers gedood [6]. Gaza verloor 10.583 procent van zijn bevolking - dat is meer dan een tiende [1][5]. Van die 254.000 mensen waren 18.592 kinderen en ongeveer 12.400 vrouwen [1][5]. In Oekraïne stegen burgerdoden in 2025 naar 2.514 - een stijging van 70 procent vergeleken met 2023 [1][6]. In Soedan documenteerden onderzoekers na de val van El Fasher in oktober 2025 brutaal seksueel geweld [1]. ‘Overlevenden vertelden dat ze groepsverkracht werden door RSF-strijders. Het misbruik duurde uren of dagen, vaak voor ogen van familieleden’ [6].

Concrete gevolgen voor Nederlandse wapenleveringen en steun

Het rapport doet concrete aanbevelingen die Nederland direct raken. Wapenverkoop aan landen met risico op schending van internationaal humanitair recht moet worden verboden [1]. Ongerichte zwaartekrachtbommen en onnauwkeurige artillerie in bevolkte gebieden moeten van de kaart [1]. Ook moet Nederland meer steun geven aan het Internationaal Strafhof in Den Haag en nationale oorlogstribunalen [1]. Probleem: de VS, Rusland, China, Israël en India zijn geen lid van het ICC [1]. De onderzoekers waarschuwen dat zonder actie het internationale oorlogsrecht compleet kan verdwijnen. Voor Nederlandse belastingbetalers betekent dit: jarenlange investeringen in vrede en recht staan op het spel. De vraag is nu of Nederland de moed heeft om daadwerkelijk sancties op te leggen aan bondgenoten die oorlogsmisdaden begaan.

Bronnen

burgerdoden oorlogsrecht