Nederlandse banken noemen fraudebestrijding 'dweilen met de kraan open' zonder hulp van sociale media
Nederland, dinsdag, 28 april 2026.
Banken slaan alarm omdat 70% van alle onlinefraude begint op sociale media platforms. Bankhelpdeskfraude kostte consumenten vorig jaar 25,8 miljoen euro - een stijging van 3 miljoen euro. Meta en TikTok ontkennen de beschuldigingen en beweren alles te doen tegen fraude. De banken eisen dat platforms nepadvertenties en valse websites sneller verwijderen, anders blijft fraudebestrijding zinloos.
Schade stijgt ondanks minder slachtoffers
De cijfers laten een dubbel beeld zien. Het aantal mensen dat in de val trapt daalde vorig jaar met 14 procent naar 5.900 slachtoffers [1]. Toch steeg de totale schade door bankhelpdeskfraude met 3 miljoen euro naar 25,8 miljoen euro in 2025 [1][2]. Ook phishing werd duurder - de schade klom met 1,8 miljoen euro naar bijna 2,6 miljoen euro [1]. Dit betekent dat criminelen slimmer opereren. Ze vissen minder mensen, maar halen per slachtoffer meer geld binnen. De banken vergoed vorig jaar iets meer dan 45 procent van alle schade [1]. Voor jou als consument betekent dit: val je in de val, dan draai je mogelijk voor meer dan de helft van je verlies op.
Sociale media wijzen beschuldigingen af
Meta, het moederbedrijf van WhatsApp, Facebook en Instagram, herkent zich niet in de beschuldigingen van de banken [1][2]. Ook TikTok beweert tegen Het Financieele Dagblad alles te doen om fraude te voorkomen [1][2]. Beide techgiganten zeggen illegale content te verwijderen en deel te nemen aan fraudebestrijdingsinitiatieven [1]. NVB-voorzitter Medy van der Laan blijft echter bij haar standpunt: ‘Onlinefraude is een groot maatschappelijk probleem. Ik hoop daarom echt dat sociale mediabedrijven willen helpen om de schade verder terug te dringen. Denk bijvoorbeeld aan het verwijderen van nepadvertenties en valse websites’ [1][2]. Het conflict toont de kloof tussen wat banken verwachten en wat techbedrijven leveren.
Bankhelpdeskfraude blijft lucratief voor criminelen
Bij deze vorm van oplichting bellen criminelen je op en doen zich voor als bankmedewerker [1]. Ze beweren dat er een bedreiging is en vragen je geld over te maken naar een ‘veilige’ rekening [1]. Soms zeggen ze dat iemand langskomt om je bankpas ‘veilig te stellen’ [1]. De banken zien dat bewustwordingscampagnes helpen - vandaar het dalende aantal slachtoffers [1]. Hun eerder genomen maatregelen werken ook [1]. In 2022 lag de schade nog boven de 50 miljoen euro [1]. Toch blijft de NVB hameren op samenwerking met alle partijen. Want zonder hulp van sociale media blijft fraudebestrijding volgens hen ‘dweilen met de kraan open’ [1][2].