D66 stemt tegen eigen coalitieakkoord en saboteert Faber's asielwetten in de senaat
Den Haag, maandag, 2 februari 2026.
D66 zet een opvallende koerswijziging in door in de Eerste Kamer tegen de asielwetten van ex-minister Faber te stemmen, terwijl de partij deze wetten in het coalitieakkoord beloofde ‘onverkort’ uit te voeren. Partijleider Jetten erkent dat D66 ‘geen fan’ is van de wetten maar zegt dat Nederland gebaat is bij duidelijkheid. De tegenstem illustreert de interne spanningen over het tweestatusstelsel en de strafbaarstelling van illegaal verblijf - wetten die D66-senator Dittrich ‘onmenselijk’ noemt.
D66 blokkeert wetten die partij zelf beloofde uit te voeren
D66-senatoren stemmen tegen de asielnoodmaatregelenwet en de wet ‘twee statussen’ die minister Marjolein Faber (PVV) heeft ingediend [1]. Dit gebeurt ondanks dat het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA expliciet stelt: ‘Indien de Asielnoodmaatregelenwet en/of de Wet invoering tweestatusstelsel zijn aangenomen door de Eerste Kamer voeren we deze wetten onverkort uit’ [2]. De asielnoodmaatregelenwet kort de duur van verblijfsvergunningen in en stelt illegaal verblijf strafbaar [1]. De wet ‘twee statussen’ maakt onderscheid tussen vluchtelingen voor oorlog en geweld (B-status) en vluchtelingen die vervolgd worden om wie ze zijn (A-status) [1]. Nederland kende dit onderscheid eerder maar schrapte het in 2000 onder kabinet-Kok II [1]. D66-senator Boris Dittrich, die destijds meewerkte aan het afschaffen van dit systeem, noemt het bestraffen van mensen zonder juiste papieren ‘onmenselijk’ [1].
Partijleider Jetten erkent tegenstrijdigheid maar houdt vast aan coalitieakkoord
Rob Jetten geeft toe dat D66 ‘geen fan’ is van de wetten maar zegt dat de partij ‘over haar schaduw heen moet stappen’ omdat Nederland gebaat is bij duidelijkheid op asielgebied [1]. Deze uitspraak zorgt voor kritiek op de betrouwbaarheid van D66, vooral omdat de partij minister Faber tijdens haar ambtstermijn zwaar bekritiseerde [4]. De behandeling van beide asielwetten staat gepland voor eind februari of begin maart 2026 in de senaat [1]. D66 heeft wel enkele successen geboekt: VluchtelingenWerk krijgt weer een belangrijke rol en er komt structurele financiering voor het COA en de IND [1]. Ook is de omstreden Oeganda-deal van tafel [2].
Senaat wordt doorslaggevend voor asielbeleid
De Eerste Kamer wordt nu het beslissende moment voor Faber’s asielwetten. Senator Dittrich waarschuwt dat het tweestatusstelsel ‘zoveel extra procedures oplevert’ terwijl de IND het nu al druk heeft [1]. Voor gewone burgers betekenen de wetten strengere regels: snellere asielprocedures, minder bezwaarwegen, strengere regels voor gezinshereniging en meer mogelijkheden tot deportatie [2]. Het kabinet wil ook het Vluchtelingenverdrag moderniseren zodat asielaanvragen buiten Europa beoordeeld kunnen worden [2]. Als de senaat de wetten verwerpt, vallen ze definitief van tafel. Stemt de senaat wel in, dan voert het kabinet-Jetten de wetten volledig uit ondanks de interne tegenstrijdigheden binnen D66.