Nederlandse huishoudens ontdekken de airco als goedkope verwarming, maar het stroomnet kreunt onder de druk
Nederland, woensdag, 25 februari 2026.
Vier op de vijf Nederlanders met een airco gebruikt het apparaat nu ook voor verwarming. Een derde beschouwt de airco zelfs als hoofdverwarming. Deze explosieve groei zorgt voor problemen: tussen 18:00 en 23:00 uur piekt het elektriciteitsverbruik massaal. TNO waarschuwt voor netcongestie nu jaarlijks 250.000 airco’s bijkomen sinds 2020.
Airco’s worden massaal hoofdverwarming
De cijfers zijn indrukwekkend: ruim vier op de vijf Nederlanders met een vaste airco gebruikt deze ook als warmtebron [1][4]. Bij koopwoningen ligt dat percentage zelfs op 93%, tegenover 77% bij sociale huurwoningen en 65% bij particuliere huur [4]. De opmars is recent en explosief - 84% van alle airco’s is aangeschaft sinds 2020 [4]. Nog opvallender: driekwart gebruikt de airco pas vanaf 2022 of later ook om te verwarmen [4]. Een derde van deze huishoudens ziet de airco inmiddels als hoofdverwarming [4]. Vooral woonkamers (64%) en hoofdslaapkamers (40%) worden ermee verwarmd [4]. Tijdens het afgelopen stookseizoen 2024-2025 stond de airco in woonkamers gemiddeld 118 dagen aan, zo’n zes uur per dag [1][4].
Avondspits veroorzaakt netcongestie
Het probleem zit in de timing. Tussen 18:00 en 23:00 uur verwarmt ongeveer 80% van de gebruikers woon- of slaapkamers met de airco [1][2][4]. Deze avondpiek versterkt de bestaande drukte op het elektriciteitsnet [2]. TNO waarschuwt dat massale elektrische verwarming met lucht-lucht warmtepompen extra druk op het lokale elektriciteitsnet kan zetten, vooral tijdens piekuren [4]. Netbeheerder Stedin geeft toe: ‘Wij hebben als netbeheerder geen zicht op bezit en gebruik van airco’s in ons gebied’ [1]. Netbeheer Nederland beschouwt de piekbelasting op het elektriciteitsnet als de grootste uitdaging bij het gebruik van airco’s voor verwarming [1]. Ze hopen dat gebruikers stroompieken gaan mijden, bijvoorbeeld door airco’s via een app vóór de ‘spits’ aan te zetten [1].
Groei houdt aan ondanks netproblemen
De populariteit groeit onverminderd door. Nederlanders installeerden de afgelopen jaren jaarlijks 250.000 vaste airco’s volgens het CBS [1][3]. In 2024 lag het totale aantal airco’s in Nederland boven de 1,4 miljoen [3]. TNO schat dat inmiddels 18% van alle Nederlandse huizen een vaste airco heeft [1]. Gebruikers noemen comfort, snelle opwarming en lagere kosten als hoofdredenen - ongeveer 70% raadt verwarmen met de airco aan [2][4]. Van huishoudens zonder airco overweegt 17% aanschaf voor verwarmen, en maar liefst 45% van huidige bezitters denkt aan uitbreiding van het gebruik [2][4]. TNO pleit voor vervolgonderzoek naar de duurzaamheid en efficiëntie vergeleken met andere verwarmingsopties [2][4]. De trend past in de bredere verschuiving van gas naar stroom in Nederlandse woningen [4].