jouw boodschappenmand steunt misschien een illegale nederzetting – zonder dat je het weet
Den Haag, maandag, 15 juni 2026.
Stel je voor: je koopt een zak dadels bij de Albert Heijn, denkend dat ze uit Israël komen. Maar in werkelijkheid groeien ze op Palestijns land dat door Israël is ingenomen. Onderzoek van Global Echo toont aan dat Nederlandse supermarkten mogelijk producten verkopen die afkomstig zijn uit illegale Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Deze producten worden bewust verkeerd gelabeld om de nederzettingen economisch te ondersteunen. Sinds 2018 is 42% van de Israëlische landbouwexport naar Europa misleidend gelabeld, wat jaarlijks voor 13 miljoen euro aan handel zorgt die eigenlijk niet mag. Nederlandse consumenten en supermarkten kunnen onbedoeld bijdragen aan schendingen van internationaal recht. Hoe herken je deze producten en wat kun je doen om ze te vermijden?
israëlische dadels in je mandje? check het label
Die zak Medjoul-dadels van 3,99 euro bij de Albert Heijn? Die kunnen zomaar uit een illegale nederzetting komen. Uit onderzoek van Global Echo blijkt dat 42 procent van de Israëlische landbouwexport naar Europa sinds 2018 misleidend is gelabeld [1]. Dadels, druiven, wijn en kruiden uit nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever worden als ‘product van Israël’ verkocht. Zo komt jaarlijks 13 miljoen euro aan handel binnen die volgens internationaal recht niet mag [1]. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft nog geen actie ondernomen, terwijl de EU al sinds 2015 eist dat producten uit nederzettingen als zodanig worden gelabeld [1][GPT]. Supermarkten als Albert Heijn en Jumbo verkopen deze producten vaak zonder dat ze het zelf doorhebben [3]. De misleiding gebeurt op drie manieren: ‘verstoppen’ (juiste nederzettingsadres, maar label ‘Israël’), ‘nepadres’ (valse Israëlische locatie) en ‘mengen’ (nederzettingsproducten vermengd met Israëlische waar) [1].
hoe herken je deze producten?
Kijk uit voor deze merken en producten: Carmel Agrexco-dadels, Yarden-wijn, Ahava-cosmetica en zeekraal uit de schappen van Albert Heijn [1][3]. De actiegroep ‘Albert Heijn Apartheidvrij’ ontdekte onlangs dat zeekraal, een zoutminnende groente, mogelijk uit Israëlische nederzettingen komt [3]. Garden Gourmet-producten zijn wel uit de schappen gehaald, maar de reden is onbekend [3]. Palestijnse boeren zoals Mohamed Faiz Daraaq (35) uit Khader kunnen hun producten nauwelijks verkopen door Israëlische wegversperringen [2]. ‘De bron bij ons land is afgepakt en omgebouwd tot recreatieplek met schommels’, vertelt hij [2]. Israëlische minister Bezalel Smotrich bevestigde in 2024 op X dat de regering landbouw in de bezette gebieden actief stimuleert: ‘We wissen de Groene Lijn uit’ [2]. Nederlandse consumenten kunnen controleren of producten het keurmerk ‘Fairtrade’ of ‘Palestijns product’ hebben. Apps zoals ‘Buycott’ helpen bij het scannen van barcodes [GPT].
wat kun je doen?
Supermarkten aanspreken werkt. Albert Heijn haalde Garden Gourmet-producten uit de schappen, al is onduidelijk of dat door consumentenacties kwam [3]. De NVWA kan boetes opleggen tot 10.000 euro voor misleidende etikettering, maar doet dat zelden [GPT]. Vraag bij je supermarkt naar de herkomst van producten en eis transparantie. Koop producten met het ‘Palestinian Fair Trade’-keurmerk of kies voor Nederlandse alternatieven [GPT]. De Nederlandse regering steunt het EU-beleid, maar handhaving blijft zwak [1]. ‘Dit is geen toeval, maar een systeem dat de EU en het VK in stand houden’, zegt Emily Schaeffer Omer-Man van Global Echo [1]. Met elke euro die je uitgeeft, stem je voor of tegen bezetting. Check dus die labels voordat je afrekent.