twintigduizend zeelui dreigen te verdursten in oorlogsgebied iran
Straat van Hormuz, zaterdag, 21 maart 2026.
Zeelui op drieduizend schepen komen zonder drinkwater te zitten doordat Iran de Straat van Hormuz blokkeert. Brandstof voor waterontzilting raakt op. Maritiem expert Bart Gonissen waarschuwt dat dit belangrijker is dan volle winkelrekken en benzineprijzen.
Eerste noodsignalen van schepen zonder drinkwater
De situatie verslechtert rap voor de twintigduizend zeelui die al drie weken vastzitten op ongeveer drieduizend schepen in het Midden-Oosten [1]. Maritiem expert Bart Gonissen, die zelf over de Straat van Hormuz voer en nu werkt bij de Dienst met Afzonderlijk Beheer Loodswezen in België, krijgt steeds meer alarmerende berichten binnen [1]. “De laatste 24 uur krijgen we steeds meer signalen van schepen die in de problemen komen”, vertelt hij [1]. Een Amerikaans maritiem expert hoorde van een bemanningslid dat contact werd gezocht met een haven om drinkwater bij te vullen, maar de toestemming werd geweigerd [1]. Havens in de regio werken onder hoogspanning door de oorlog en hebben extra veiligheidsmaatregelen ingesteld [1]. Deze humanitaire crisis op zee ontstond nadat Nederland zich vorige maand aansloot bij een militaire missie om de blokkade te doorbreken, maar de situatie voor de bemanningen wordt dagelijks erger [1].
Brandstof voor waterontzilting raakt op
Hoewel de enorme schepen normaal lang op zee kunnen blijven en water kunnen ontzilten, is er brandstof nodig om de generatoren te laten draaien [1]. “Ze komen langzaamaan zonder drinkwater en voorraden te zitten”, waarschuwt Gonissen [1]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit dat 90 procent van de goederen in winkels via schepen wordt aangevoerd [1]. De internationale maritieme organisatie IMO eiste deze week actie om zeelui te beschermen [1]. Er vielen al zeven doden en gewonden bij meer dan twintig aanvallen op schepen in de afgelopen weken [1]. Ook de internationale redersorganisatie ICS sloeg alarm vanwege problemen met stookolie [1]. De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders meldt dat ongeveer vijftig Nederlandse schepen vastzitten, plus nog eens vijftig schepen met Nederlandse links [1]. “Op dit moment zijn er nog genoeg voorraden”, aldus een woordvoerder, maar de situatie kan snel veranderen [1].
Internationale steun groeit voor heropening zeestraat
Ongeveer twintig landen, waaronder Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Canada, Japan en Duitsland, verklaarden op 11 januari 2026 bereid te zijn bij te dragen aan inspanningen om de Straat van Hormuz weer vrij te maken [2]. De landen veroordeelden Iraanse aanvallen op schepen en infrastructuur [2]. Het Amerikaanse leger bombardeerde ondergrondse installaties om het Iraanse vermogen om scheepvaart te bedreigen te verminderen [2]. “We hebben niet alleen de installatie vernietigd, maar ook sites van inlichtingen- en radarsystemen die gebruikt werden om bewegingen van schepen te volgen”, zei admiraal Brad Cooper van het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten [2]. Ondertussen stijgen energieprijzen fors: de Europese gasprijs schoot op 10 januari 2026 met 35 procent omhoog naar meer dan 72 euro per megawattuur [2]. De olieprijs steeg naar meer dan 110 dollar per vat [2]. Voor Nederlandse huishoudens betekent dit hogere energierekeningen, terwijl overheden in Azië al energiebesparingsmaatregelen invoeren [3].