Trump weigert alle wetten te tekenen tot omstreden stemwet er doorkomt

2026-03-14 buitenland

Washington, zaterdag, 14 maart 2026.
President Trump heeft aangekondigd geen enkele wet te ondertekenen totdat de SAVE America Act wordt aangenomen. Deze wet zou alle Amerikanen verplichten een paspoort of geboorteakte te tonen bij stemregistratie. Volgens onderzoekers hebben 21,3 miljoen stemgerechtigde Amerikanen geen gemakkelijke toegang tot zulke documenten. Het wetsvoorstel is al goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden en komt volgende week in de Senaat ter stemming. Critici waarschuwen dat vooral gehuwde vrouwen die hun naam hebben veranderd zouden worden uitgesloten. Republikeinen in het Huis dreigen alle Senaatswetten te blokkeren tot deze wet wordt aangenomen.

Miljoenenstaking in Washington om stemrecht

In de Verenigde Staten dreigt een complete politieke stilstand. President Trump kondigde zondag 8 maart aan dat hij geen enkele wet zal ondertekenen totdat de SAVE America Act wordt aangenomen [1]. Deze wet zou verplichten dat alle Amerikanen een paspoort of geboorteakte tonen bij het registreren om te stemmen [2]. Het probleem: een studie van de Universiteit van Maryland toont aan dat 21,3 miljoen stemgerechtigde Amerikanen geen gemakkelijke toegang hebben tot zulke documenten [3]. Voor Nederlandse lezers betekent dit dat Amerika’s politieke systeem mogelijk vastloopt - net zoals hier wanneer coalitiepartijen het oneens zijn, maar dan extremer. Republikeinse Congresleden escaleren de druk door te dreigen alle Senaatswetten te blokkeren tot deze wet er doorkomt [4]. Zo weigerde Congreslid Brandon Gill op vrijdag 6 maart tegen alle Senaatswetten te stemmen, behalve die voor Homeland Security-financiering [5].

Gehuwde vrouwen vooral de dupe

De wet raakt vooral gehuwde vrouwen die hun naam hebben veranderd. Onderzoek van Pew Research uit 2023 toont dat ongeveer 80% van de vrouwen in heteroseksuele huwelijken de achternaam van hun man aanneemt [6][7]. Deze vrouwen zouden extra documenten nodig hebben om hun naamsverandering aan te tonen - huwelijkscertificaten zijn niet voldoende onder de voorgestelde wet [8]. Een nieuw paspoort kost $165, vernieuwing $130, en spoedbehandeling kan oplopen tot $257 [9]. In New York duurt het verkrijgen van een gecertificeerde geboorteakte vier maanden [10]. Jessica Lowe-Minor van de League of Women Voters schat dat meer dan een miljoen kiezers in Florida alleen al brieven zouden krijgen met 30 dagen om burgerschapsbewijs te leveren, anders worden ze van de kiezerslijsten geschrapt [11]. De wet zou ook postregistratie, registratiecampagnes en online registratie elimineren [12].

Senaat stemt volgende week, uitkomst onzeker

De Senaat behandelt het wetsvoorstel de week van 17 maart, maar de kansen zijn klein [13]. Alle Democraten en Republikeinse senator Lisa Murkowski uit Alaska zijn tegen [14]. Voor goedkeuring zijn 60 stemmen nodig om een filibuster te doorbreken [15]. Gokmarkten geven de wet slechts 16% kans om aangenomen te worden volgens Polymarket, en 11,7% volgens Kalshi [16]. Ondertussen gaan staten hun eigen gang. Op donderdag 12 maart keurde Florida wetgeving goed die verkiezingsfunctionarissen verplicht de nationaliteit van kiezers te controleren via overheidsdatabases [17]. South Dakota en Utah keurden deze week definitief vergelijkbare wetten goed [18]. Voor Nederland toont dit hoe verkiezingswetten kunnen worden gebruikt om bepaalde groepen uit te sluiten - een zorgwekkende trend in een land dat zich democratisch voorbeeldenland noemt.

Bronnen

stemrecht burgerschap