Trump geeft Iran tot zondag de tijd voor vredesakkoord of dreigt met 'vernietigende aanval'

2026-05-23 buitenland

Washington, zondag, 24 mei 2026.
President Trump stelt Iran een ultimatum van 24 uur. Zondag valt de beslissing: vrede of oorlog. De onderhandelingen over heropening van de Straat van Hormuz zijn volgens Trump voor de helft rond, maar Iran ontkent dat er al een definitief akkoord ligt. Olieprijzen stijgen terwijl de wereld wacht op Trumps besluit over de strategische doorgang waar een vijfde van alle olie doorheen stroomt.

50/50 kans op akkoord of ‘vernietigende aanval’

Trump beschrijft de kansen op een definitief akkoord als een ‘solide 50/50’ - ofwel een goede deal of hij zal Iran ‘tot het koninkrijk der hemelen blazen’ [1][2]. De president heeft zaterdag vergaderd met zijn onderhandelaars Steve Witkoff, Jared Kushner en vicepresident Vance om Iran’s laatste voorstel te bespreken [1]. Zondag neemt hij de finale beslissing. Het voorgestelde memorandum zou de oorlog beëindigen, de Straat van Hormuz geleidelijk heropenen en Amerikaanse blokkades van Iraanse havens opheffen [3][4]. Ook zouden miljarden aan bevroren Iraanse tegoeden vrijkomen [4]. Maar Iran ontkent dat er al een definitief akkoord ligt. Het Iraanse persbureau Fars, verbonden aan de Revolutionaire Garde, stelt dat de Straat van Hormuz onder Iraanse controle blijft [5]. Woordvoerder Esmail Baghaei benadrukt dat er alleen een ‘raamwerkakkoord’ is voor verdere onderhandelingen van 30 tot 60 dagen [6]. Deze tegenstrijdige berichten tonen hoe fragiel de situatie nog is.

Golfstaten en Pakistan bemiddelen in cruciale fase

Achter de schermen werken regionale mogendheden hard aan een doorbraak. Pakistans militaire leider veldmaarschalk Asim Munir verliet zaterdag Teheran na ‘zeer productieve’ besprekingen [1]. Pakistan meldt ‘bemoedigende vooruitgang naar een definitief begrip’ [7]. Trump sprak zaterdag ook met leiders van Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Egypte, Turkije, Pakistan en de Israëlische premier Netanyahu [2][8]. Deze diplomatieke offensive toont hoe urgent een oplossing is. Voor Nederlandse consumenten hangt veel af van deze gesprekken. De Straat van Hormuz is cruciaal voor de wereldwijde energievoorziening - ongeveer een vijfde van alle olie en gas passeert deze doorgang [9]. De sluiting sinds februari heeft de energieprijzen al flink opgedreven. Benzineprijzen stegen meer dan 50% sinds het conflict begon [9]. Een definitieve sluiting zou Nederlandse tankstations en energierekeningen nog harder raken.

Kerncijfers en nucleaire kwesties blijven groot struikelblok

Het huidige voorstel laat bewust de nucleaire kwestie buiten beschouwing - een bewuste strategische keuze. Baghaei verklaart dat sancties wel onderwerp van gesprek zijn, maar ‘omdat we het nucleaire dossier in dit stadium niet bespreken, zullen er ook geen onderhandelingen over details van sanctieverlichting zijn’ [10]. Trump’s drie oorspronkelijke oorlogsdoelen - Iran moet zijn nucleaire programma opgeven, ballistische raketontwikkeling stoppen en steun aan proxy-strijdgroepen beëindigen - blijven onvervuld [9]. Minister Rubio benadrukt dat Iran nooit kernwapens mag hebben en zijn verrijkt uranium moet opgeven [1]. Dit verklaart waarom critici zoals senator Lindsey Graham en voormalig minister Pompeo sceptisch zijn [2][5]. Ze vrezen dat Iran tijd wint om zijn nucleaire programma verder te ontwikkelen. Deze verdeeldheid binnen Trump’s eigen team maakt zondag’s beslissing nog onvoorspelbaarder. Voor Nederland en Europa staat veel op het spel: een mislukte deal betekent mogelijk maanden extra hoge energieprijzen en economische onzekerheid.

Bronnen

Straat Hormuz Iran akkoord