NASA voert voor het eerst in 25 jaar een medische evacuatie uit vanaf het ruimtestation

2026-01-09 buitenland

Houston, vrijdag, 9 januari 2026.
Een astronaut van de Crew-11 missie heeft een medische aandoening die zo ernstig is dat NASA besloot de hele bemanning vervroegd naar huis te brengen. Dit markeert de eerste medische evacuatie in de 25-jarige geschiedenis van het ISS. De astronaut is stabiel, maar NASA kan de diagnose niet volledig stellen met de beperkte medische apparatuur aan boord. Het ruimtestation blijft achter met slechts drie bemanningsleden, wat experimenten en onderhoudswerkzaamheden zal beperken tot de volgende bemanning arriveert.

Eerste medische evacuatie in ruimtestation geschiedenis

In de Verenigde Staten heeft NASA op 8 januari 2026 een historische beslissing genomen [1][2][3]. Voor het eerst in de 25-jarige geschiedenis van het internationale ruimtestation ISS moet een complete bemanning vervroegd naar de aarde terugkeren vanwege een medische noodsituatie [4][5]. De Crew-11 missie, bestaande uit NASA-astronauten Zena Cardman en Mike Fincke, de Japanse ruimtevaarder Kimiya Yui en de Russische kosmonaut Oleg Platonov, zal ‘binnen de komende dagen’ hun SpaceX Dragon-capsule verlaten [1][6]. NASA-administrateur Jared Isaacman benadrukte dat dit geen noodvlucht betreft: ‘Dit is geen nood-deorbit, hoewel we altijd de mogelijkheid behouden om astronauten binnen enkele uren naar huis te brengen’ [7]. De betrokken astronaut is stabiel, maar de identiteit en aard van de medische aandoening blijven geheim vanwege privacyzaken [1][2].

Beperkte medische mogelijkheden dwingen tot terugkeer

Het probleem ontstond op 7 januari 2026, toen een geplande ruimtewandeling voor 8 januari moest worden uitgesteld [3][8]. Dr. James Polk, NASA’s hoofd gezondheid en medische zaken, legde uit waarom evacuatie nodig was: ‘We hebben een zeer robuust pakket medische apparatuur aan boord van het ISS, maar we hebben niet de complete hoeveelheid apparatuur die ik bijvoorbeeld in de spoedeisende hulp zou hebben om een volledige diagnose te stellen’ [4]. Het ruimtestation draait op 420 kilometer hoogte boven de aarde [2] en beschikt wel over een apotheek en medische communicatiesystemen, maar mist cruciale diagnostische apparatuur [6]. De Crew-11 missie was oorspronkelijk gelanceerd op 1 augustus 2025 en zou tot eind februari 2026 duren [1][3].

Gevolgen voor toekomstige ruimtemissies

Na het vertrek van Crew-11 blijven slechts drie bemanningsleden achter op het ISS: NASA-astronaut Chris Williams en de Russische kosmonauten Sergey Kud-Sverchkov en Sergei Mikayev [4][8]. Dit beperkt de operationele capaciteit aanzienlijk. NASA kan geen ruimtewandelingen uitvoeren, wat volgens Amit Kshatriya leidt tot ‘licht verhoogd risico’ bij het reageren op technische storingen [2]. De volgende bemanning, Crew-12, stond gepland voor 15 februari 2026, maar NASA overweegt de lancering te vervroegen [4][8]. Interessant detail: modellen voorspelden dat er om de drie jaar een medische evacuatie zou plaatsvinden, maar dit is de eerste in 25 jaar ISS-geschiedenis [1][6]. Polk merkte op: ‘In de 25-jarige geschiedenis van het internationale ruimtestation hebben we vele modellen gehad die zeiden dat we ongeveer elke drie jaar een medische evacuatie zouden moeten hebben gehad, en we hebben er tot nu toe geen gehad’ [1].

Bronnen

NASA ruimtestation