Trump kondigt 50 procent tarieven aan voor landen die wapens aan Iran leveren, maar zijn juridische basis staat op losse schroeven
Washington, donderdag, 9 april 2026.
President Trump dreigt met drastische tarieven van 50 procent op alle importen uit landen die militaire wapens aan Iran leveren. Deze aankondiging kwam slechts uren na het afkondigen van een staakt-het-vuren met Iran. Experts noemen het een ‘lege dreiging’ omdat het Hooggerechtshof in februari 2026 Trump’s belangrijkste juridische instrument voor het opleggen van tarieven heeft weggenomen. De maatregel richt zich vooral op China en Rusland, die Iran voorzien van drones, raketsystemen en chipfabricagetechnologie. Trump’s geplande bezoek aan Beijing in mei zou hierdoor in gevaar kunnen komen.
Juridische obstakels maken dreiging moeilijk uitvoerbaar
De Verenigde Staten staan voor een juridisch probleem bij het uitvoeren van Trump’s tarievendreiging. In februari 2026 schafte het Hooggerechtshof de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) af, waardoor Trump zijn snelste en breedste tarievenbevoegdheid verloor [1][2]. Deze wet werd eerder gebruikt voor financiële sancties tegen Iran, Rusland en Noord-Korea [2]. Rachel Ziemba, expert van het Center for a New American Security, noemt het “veel ingewikkelder om dat te doen nadat IEEPA werd afgeschaft” [2]. Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op vragen over welke juridische basis de president plant te gebruiken [3]. Trump zou kunnen proberen Section 338 van de Tariff Act van 1930 te gebruiken, maar die wet is bedoeld om discriminerende handelspraktijken tegen Amerikaanse goederen te bestrijden - een juridische rekking in het geval van wapenverkoop [3]. De vorige context van escalerend geweld in het Midden-Oosten, waarbij Israël op 8 april Beiroet bombardeerde na Trump’s staakt-het-vuren aankondiging [GPT], maakt deze tarievendreiging extra complex.
China en Rusland in het vizier, maar gevolgen voor handelsbetrekkingen
De tarieven richten zich vooral op China en Rusland, die Iran hebben voorzien van militaire technologie [1][2][3]. In maart 2026 rapporteerde Reuters dat SMIC, China’s grootste chipmaker, fabricage-apparatuur naar Iran’s leger stuurde [1][2][3]. Iran was ook dicht bij het afsluiten van een deal om supersonische antischip-kruisraketten van China te kopen [3]. Beijing en Moskou ontkennen recent wapens aan Iran te hebben geleverd [2]. Josh Lipsky van de Atlantic Council zegt: “Dit is een China-gerelateerde dreiging, zoals ik het lees. En China zal het zo lezen” [1][2]. De dreiging kan Trump’s geplande trip naar Beijing om Xi Jinping te ontmoeten in mei 2026 verstoren [2][3]. Amerikaanse importen uit Rusland stegen met 26.1 procent tot 3,8 miljard dollar in 2025, gedomineerd door palladium [1][2]. Het Ministerie van Handel overweegt al bestraffende tarieven op Russisch palladium [1][2].
Markten reageren positief op staakt-het-vuren, maar tariefdreiging blijft hangen
De financiële markten reageerden woensdag positief op het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran [4]. Europese beurzen sloten met winst: de Bel20 steeg 3.6 procent, Parijs 4.49 procent, Frankfurt 5.06 procent en Amsterdam 3.2 procent [4]. Amerikaanse beurzen openden hoger met de Dow Jones die 2.92 procent steeg [4]. De Europese gasprijs kelderde met ongeveer een vijfde tot 43,70 euro per megawattuur, het laagste niveau sinds het begin van de oorlog in Iran [4]. Olieprijzen daalden van 117 dollar naar minder dan 100 dollar per vat voor Amerikaanse olie [4]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit echter nog geen verlichting aan de pomp - diesel kostte op 8 april 2,489 euro per liter, een stijging van 16,8 eurocent [4]. Rachel Ziemba noemt Trump’s tarievendreiging “een soort lege dreiging, maar toont aan dat wanneer het erop aankomt, Trump terugvalt op tarieven” [2]. De komende weken worden cruciaal voor het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz [4].