Nederland gaat beleggers belasten over winst die ze nog niet hebben

2026-06-06 economie

Den Haag, zondag, 7 juni 2026.
Vanaf 2028 betaal je in Nederland 36% belasting over beleggingswinst, ook als je niets hebt verkocht. Een belegger met €100.000 kan daardoor gedwongen worden aandelen te verkopen om de belastingrekening te betalen.

De rekening komt, ook als je niets verkoopt

Stel: je hebt €100.000 in aandelen. Ze stijgen dit jaar met 9% in waarde. Je verkoopt niets. Toch krijg je een belastingaanslag. Welkom in box 3 vanaf 2028. De Nederlandse overheid wil beleggers vanaf 1 januari 2028 belasten op basis van werkelijk rendement, tegen een tarief van 36% [1][2]. De vrijstelling is slechts €1.800 per persoon per jaar [2]. Bij een rendement van 9% betaal je dus al belasting vanaf ongeveer €20.000 aan belegd vermogen [2]. Het probleem: de belasting geldt ook over ongerealiseerde winst — papieren winst die je nog niet in handen hebt. Wie niet genoeg cash heeft, moet mogelijk aandelen verkopen om de belastingdienst te betalen [2]. Dat noemen experts het liquiditeitsrisico [2]. De Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in met het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 [2]. Nu ligt het bij de Eerste Kamer, die de behandeling voorlopig heeft gepland op 23 juni 2026 [2]. Staatssecretaris Eelco Eerenberg onderzoekt nog of verzachtingen mogelijk zijn, zoals ruimere verliesverrekening [2]. Een brief daarover volgt vóór de zomer van 2026 [2].

Hoe slecht scoort Nederland internationaal?

Niet best. Een online belastingcalculator voor box 3 laat zien wat er gebeurt met een startportfolio van €109.000 over twintig jaar [3]. Onder de nieuwe vermogensaanwasbelasting (belasting op ongerealiseerde winst) betaal je in totaal €108.968 aan belasting en blijft er €329.744 over [3]. Onder het huidige forfaitaire stelsel betaal je slechts €68.942 en houd je €428.050 over [3]. Ter vergelijking: in België betaal je in totaal €61.186 aan belasting en eindig je met €469.390 [3]. In Luxemburg betaal je zelfs maar €19.559 en blijft er €520.732 over [3]. Nederland scoort in dit scenario het slechtst van alle vergeleken landen [3]. Die cijfers verklaren waarom vermogende beleggers nu al praten over vertrek naar het buitenland [4]. Eerder stelde het wetsvoorstel al een stelsel voor waarbij elk jaar uitstel van invoering de schatkist €2,4 miljard kost [5]. Het kabinet heeft dan ook haast: staatssecretaris Van Oostenbruggen verklaarde eerder dat invoering per 1 januari 2028 haalbaar is [6].

Wat staat er nog te gebeuren — en wat kun jij doen?

Tot 1 januari 2028 blijft het huidige forfaitaire stelsel van kracht, met een tegenbewijsregeling voor 2026 en 2027 [2][7]. Dat betekent: wie nu aantoont dat zijn werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement, kan belastingvermindering aanvragen [7]. Denk aan een spaarder met €100.000 die nauwelijks rente ontvangt [7]. Vanaf 2028 verandert de spelregels ingrijpend. Voor aandelen, obligaties en crypto geldt de vermogensaanwasbelasting: jaarlijks 36% over de waardestijging, ook zonder verkoop [2][5]. Voor vastgoed geldt een vermogenswinstbelasting: belasting betaal je pas bij verkoop, met de waarde op 1 januari 2028 als startpunt [5]. Vanaf op zijn vroegst 2029 wil de overheid ook voor aandelen overstappen op een vermogenswinstbelasting — belasting alleen bij daadwerkelijke verkoop [2]. Of dat ook echt gebeurt, is nog onzeker [alert! ‘de Eerste Kamer heeft nog niet ingestemd en staatssecretaris Eerenberg onderzoekt nog aanpassingen’]. Wie belegt via een bv kijkt intussen of die route fiscaal aantrekkelijker wordt: 2027 is het cruciale voorbereidingsjaar [5]. Eén ding is zeker: wie nu niets doet, kan in 2028 voor een onaangename verrassing komen te staan.

Bronnen

box 3 vermogensbelasting