Greenpeace gebruikt nieuwe EU-wet om Amerikaanse miljoenenboete van 300 miljoen euro te ontlopen
Amsterdam, donderdag, 16 april 2026.
Vandaag test Greenpeace als eerste organisatie de nieuwe EU-richtlijn tegen SLAPP-procedures. De milieuorganisatie vecht in Amsterdam een boete van 345 miljoen dollar aan die Energy Transfer oplegde na protesten tegen een oliepijplijn. Deze ‘pesterij-rechtszaak’ ontstond omdat Greenpeace in 2016 een brief ondertekende tegen financiering van de Dakota Access Pipeline. De Amsterdamse rechter moet nu beslissen of hij bevoegd is om Amerikaanse rechtszaken nietig te verklaren. Experts noemen dit soort procedures ‘slepende rechtszaken om critici het zwijgen op te leggen’. De uitspraak op 3 juni bepaalt of Europese bescherming werkt tegen Amerikaanse juridische intimidatie.
Amsterdam wordt testcase voor nieuwe Europese bescherming
In de rechtbank van Amsterdam stonden Greenpeace en het Amerikaanse pijpleidingbedrijf Energy Transfer vandaag tegenover elkaar [1][2]. De milieuorganisatie wil dat de Nederlandse rechter de Amerikaanse rechtszaak als onrechtmatig bestempelt [2]. Greenpeace eist ook een schadevergoeding omdat ze ‘ernstige financiële en reputatieschade’ lijden [1]. Advocaat Emiel Jurjens stelt dat Greenpeace daardoor ‘het normale werk niet kan doen’ [1]. Energy Transfer’s advocaat Jan Duyvensz counterde dat Greenpeace vorig jaar nog ‘honderd miljoen’ op de rekening had [1]. De zaak draait om een fundamentele vraag: kan een Nederlandse rechter Amerikaanse rechtszaken nietig verklaren?
Van olieprotesten naar juridische oorlogvoering
Het conflict begon in 2016 toen Greenpeace een open brief ondertekende waarin werd opgeroepen tot het pauzeren van financiële steun aan de Dakota Access Pipeline in North Dakota [2]. Deze 1.900 kilometer lange oliepijplijn leidde tot protesten in 2016 en 2017 [1][2]. Energy Transfer beschuldigde Greenpeace van het verspreiden van onwaarheden en het betalen van demonstranten [2]. Een rechtbank in North Dakota kende het pijpleidingbedrijf uiteindelijk 345 miljoen dollar schadevergoeding toe - omgerekend bijna 300 miljoen euro [1]. Greenpeace noemt deze boete simpelweg ‘pesterij’ [1]. Jurist Tim Bleeker van de VU Amsterdam legt uit: ‘SLAPP’s zijn slepende, dure rechtszaken en worden vaak gestart door grote bedrijven. Ze zijn bedoeld om critici zoals journalisten, wetenschappers en mensenrechtenorganisaties het zwijgen op te leggen’ [1].
EU-richtlijn moet activisten beschermen tegen intimidatie
Greenpeace steunt op een gloednieuwe anti-SLAPP-richtlijn van de Europese Unie uit 2024 [2]. Sinds 2010 zijn er ruim 1.300 SLAPP-procedures in Europa aangespannen [1]. Een rapport van januari 2026 toont aan dat het aantal van deze intimidatiezaken blijft stijgen [2]. Birgit van Houtert, universitair docent internationaal privaatrecht in Maastricht, ziet dit als een doorbraak: ‘In de richtlijn staat dat rechters mogen oordelen over schade die organisaties in de EU lijden door SLAPP-zaken buiten de EU’ [2]. Nog belangrijker: ‘Vonnissen gewezen in SLAPP-zaken buiten de EU kunnen niet in Nederland worden uitgevoerd’ [2]. Op 3 juni wordt duidelijk of de Amsterdamse rechtbank bevoegd is om deze zaak te behandelen [1]. De uitspraak bepaalt of Europese activisten eindelijk bescherming krijgen tegen Amerikaanse juridische intimidatie.