Iran houdt Straat van Hormuz dicht tot oorlogsschade gecompenseerd wordt
Teheran, maandag, 6 april 2026.
Iran eist doorvoerrechten als compensatie voor oorlogsschade voordat de strategische Straat van Hormuz wordt heropend. De blokkade van deze cruciale doorgang bedreigt de mondiale energievoorziening drastisch. Wereldwijd passeren dagelijks olietankers ter waarde van miljarden door deze zeestraat tussen de Perzische Golf en Indische Oceaan. Trumps ultimatum aan Iran om de doorgang voor woensdag te openen is inmiddels verlopen. Onderhandelingen over een staakt-het-vuren van 45 dagen via Pakistan lopen, terwijl olieprijzen stijgen en beurzen reageren op de escalatie.
Iran eist tolheffing voor doorvaart cruciale zeestraat
Iran kondigt een tolheffingssysteem aan voor de Straat van Hormuz om oorlogsschade te compenseren [1][2]. Het kantoor van de Iraanse president meldde op 5 april dat de strategische doorgang gesloten blijft totdat doorvoerrechten de schade vergoeden [3]. Deze eis volgt op vijf weken conflict waarbij Trump eerder een oorlog tegen Iran overwoog te beëindigen, ondanks de gesloten zeestraat. Iran wil volledige controle over de doorgang en plant een permanent tolsysteem [1]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit dat brandstofprijzen verder kunnen stijgen. Olieprijzen reageerden al: WTI-olie steeg naar 113,91 dollar per vat en Brent-olie naar 111,37 dollar per vat [4]. De blokkade raakt ook andere goederen - van chemicaliën tot voedsel - die via deze route Europa bereiken.
Diplomatieke inspanningen en escalerende geweld
Pakistan presenteerde een plan voor een onmiddellijk staakt-het-vuren aan Iran en de VS [1][4]. De VS en Iran bespreken via bemiddelaars een mogelijk staakt-het-vuren van 45 dagen [1][2]. Maar het geweld escaleert verder. In de nacht van zondag op maandag vielen 22 doden bij luchtaanvallen op Iraanse woongebouwen: 5 in Qom, 13 in Baharestan en 4 in Teheran [2]. Iran dreigde met “verwoestender en wijdverspreider” militaire operaties als aanvallen op burgers doorgaan [2]. Ondertussen vielen op 5 april 15 doden bij Israëlische luchtaanvallen op Libanon [1]. Een Iraanse legerwoordvoerder waarschuwde dat “de hele regio in een hel verandert” bij uitbreiding van agressie [4].
Trumps deadline verstreken, beurzen reageren voorzichtig positief
President Trumps ultimatum aan Iran om de Straat van Hormuz voor woensdag te openen is inmiddels verlopen zonder resultaat [1][2]. Trump dreigde met aanvallen op Iraanse energiecentrales en infrastructuur: “zullen ze geen elektriciteitscentrales meer hebben en zullen er geen bruggen meer overeind staan” [2]. Toch reageerden Aziatische beurzen optimistisch op berichten over onderhandelingen. Japanse en Zuid-Koreaanse graadmeters stegen ongeveer 1 procent [1]. Voor Nederlandse pensioenfondsen en beleggers biedt dit enige hoop. Iran houdt wel uitzonderingen: schepen met essentiële goederen kunnen na overleg met Iraanse autoriteiten door de zeestraat naar Iraanse havens [4]. Ook laat Iran dagelijks twee Pakistaanse schepen passeren [4]. Maar voor de wereldwijde energievoorziening blijft de situatie precair.