Europa bouwt 'dronemuur' met Oekraïense gevechtservaring tegen Russische dreigingen
Europa, zaterdag, 21 februari 2026.
Vijf Europese militaire grootmachten lanceren gezamenlijk het LEAP-programma om goedkope droneafweer te ontwikkelen. Ze gebruiken Oekraïnes vier jaar gevechtsexpertise tegen Russische drones. Het initiatief komt na incidenten waarbij dure gevechtsjets werden ingezet tegen goedkope Russische drones die in september 2025 het Poolse luchtruim schonden. De samenwerking markeert een nieuwe fase in Europese defensie, gedreven door onzekerheid over Amerikaanse NAVO-steun onder Trump. Binnen twaalf maanden moet het eerste prototype klaar zijn.
LEAP-programma bundelt miljoenen tegen goedkope dronedreiging
Het Low-Cost Effectors and Autonomous Platforms (LEAP) initiatief krijgt ‘multi-miljoenen’ dollar steun van elk van de vijf landen [1]. Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen en het Verenigd Koninkrijk tekenden vrijdag 13 februari 2026 het akkoord in Krakau [1][2]. De urgentie werd pijnlijk duidelijk in september 2025, toen Russische drones het Poolse luchtruim schonden en Polen miljoenendure gevechtsjets moest inzetten tegen drones ter waarde van slechts duizenden dollars [1][3]. ‘De UK en onze E5-partners treden naar voren - we investeren samen in de volgende generatie luchtverdediging en autonome systemen om NAVO’s schild te versterken’, aldus Luke Pollard, Britse minister voor defensiebereidheid [1]. Het programma moet binnen twaalf maanden de eerste componenten van het nieuwe systeem produceren [4].
Oekraïense gevechtservaring als blauwdruk voor Europese defensie
Vier jaar oorlog tussen Oekraïne en Rusland heeft gedreven innovatie opgeleverd die Europa nu wil kopiëren [1][4]. Drones zijn alomtegenwoordig en beslissend geworden in het conflict, wat een herdenking van luchtverdedigingssystemen heeft afgedwongen [4]. Het is niet kosteneffectief om dure raketten te gebruiken tegen goedkope drones [4]. Poolse defensieminister Władysław Kosiniak-Kamysz benadrukte dat dronesystemen de oorlog in Oekraïne hebben ‘gerevolutioneerd’ en al hebben geleid tot ‘veranderingen in bewapeningsstrategieën’ [4]. Duitse defensieminister Boris Pistorius stelde dat het doel is om ‘snel en goedkoop innovatieve systemen te ontwikkelen, met name voor verdediging tegen drones, en ze vervolgens net zo snel in grote aantallen te produceren’ [4]. De samenwerking toont hoe Europa leert van Kyivs praktijkervaring met autonome onderscheppingsdrones als kosteneffectief alternatief voor dure luchtverdedigingsraketten [2].
Europese defensie-autonomie groeit onder Trump-druk
De timing van LEAP is geen toeval. EU-buitenlandchef Kaja Kallas waarschuwde dat ‘Europa’s veiligheid onzekerder is dan in decennia’ [1][6]. President Trumps tweede termijn heeft NAVO doen schudden met bedreigingen over Groenland en kritiek op bondgenoten [1][6]. Europa verhoogt defensie-uitgaven en overweegt meer militaire samenwerkingsprojecten als reactie op Trumps NAVO-kritiek [6]. De ministers beloofden vrijdag te werken naar een ‘meer Europese NAVO’ door ‘eerlijke verdeling van de last onder bondgenoten’ [4]. Deze druk drijft Europa naar defensie-autonomie. Voor Nederlandse burgers betekent dit mogelijk meer investeringen in eigen defensiecapaciteiten en minder afhankelijkheid van Amerikaanse bescherming. Het LEAP-programma kan ook Nederlandse defensiebedrijven kansen bieden in de groeiende Europese dronemarkt.