Nederland krijgt eindelijk duidelijkheid over wie AI-toezicht houdt
Nederland, vrijdag, 24 april 2026.
Na maanden onduidelijkheid heeft Nederland een plan: tien toezichthouders gaan samen AI reguleren. De Autoriteit Persoonsgegevens krijgt de hoofdrol en houdt toezicht op verboden AI-praktijken en risicovolle toepassingen zoals sollicitaties. Bedrijven worstelen nog steeds met de vraag wat wel en niet mag. De consultatie loopt tot 1 juni 2026.
Tien toezichthouders delen de taak
Nederland kiest voor een hybride model met tien markttoezichthouders die elk binnen hun eigen domein AI gaan controleren [2]. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) krijgt de hoofdrol en houdt toezicht op verboden AI-praktijken, transparantieverplichtingen en risicovolle toepassingen zoals werving, selectie en kredietverlening [2]. De AP deelt de coördinerende rol met de Rijksdienst voor Digitale Infrastructuur (RDI) [2][6]. Andere toezichthouders blijven binnen hun bestaande vakgebied: de AFM en DNB voor financiële instellingen, de IGJ voor zorg en de NVWA en ILT voor productveiligheid [2]. Dit betekent dat als jouw bedrijf AI gebruikt voor het screenen van sollicitanten, je te maken krijgt met de AP. Gebruik je AI in de zorg? Dan houdt de IGJ je in de gaten.
Solliciteren met AI wordt steeds gewoner
De timing van de nieuwe regels is belangrijk. Onderzoek van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie toont dat het gebruik van AI bij het zoeken naar vacatures steeg van 3,5% eind 2024 naar 7.6 procent in 2025 [1]. Onder werkzoekenden jonger dan 30 jaar gebruikt ongeveer 40% een AI-chatbot [1]. Het UWV adviseert werkzoekenden zelfs om AI te gebruiken: een AI-model schrijft in twintig seconden een tekst waar een sollicitant een halve dag aan kwijt is [1]. Maar bedrijven zijn voorzichtig geworden. Bryan Peereboom van de Nationale Academie voor AI waarschuwt dat AI-selectieprogramma’s in de hoogste risicocategorie vallen en dat bedrijven moeten bewijzen dat hun programma geen vooroordelen heeft [1]. De gemeente Eindhoven maakte in oktober 2025 een fout door cv’s met persoonlijke gegevens naar AI-platforms te sturen [1].
Bedrijven wachten op duidelijkheid
De consultatie over de Nederlandse AI-wet loopt tot 1 juni 2026 [3][6]. Minister Aerdts publiceerde het voorstel op 20 april 2026, nadat Nederland in augustus 2025 al de deadline voor het aanwijzen van nationale toezichthouders had gemist [2]. Bedrijven krijgen straks te maken met strenge eisen: robuust risicomanagement, technische documentatie en transparantievereisten [2]. De wet treedt naar verwachting in werking op 2 december 2027, later dan oorspronkelijk gepland [2]. Tot die tijd blijft onduidelijkheid bestaan over wie precies toezicht houdt bij AI-systemen die meerdere sectoren raken [2]. Voor bedrijven betekent dit: inventariseer nu al welke AI-systemen je gebruikt, stel beleid op en zorg dat je technische documentatie op orde is [2].