Zweden stuurt 16 gevechtsvliegtuigen naar Oekraïne en dat is nog maar het begin
Stockholm, zondag, 31 mei 2026.
Zweden geeft Oekraïne 16 Gripen-straaljagers én langeafstandsraketten. Totale waarde: 2,3 miljard euro. De eerste vliegtuigen landen binnen tien maanden.
Zweden zet groot in: vliegtuigen, raketten én drones
In Zweden werd op 28 mei 2026 een van de grootste militaire steunpakketten voor Oekraïne ooit aangekondigd [1]. Ter waarde van 2,3 miljard euro omvat het pakket zestien Gripen C/D-gevechtsvliegtuigen, geavanceerde Meteor lucht-luchtraketten en 340 miljoen euro specifiek bestemd voor de ontwikkeling van Oekraïense drones [1]. De eerste Gripen-straaljagers worden binnen tien maanden verwacht [1]. Dat is snel — om het in perspectief te zetten: je hebt meer tijd nodig om een nieuwe keuken te bestellen. Zelensky en de Zweedse premier Ulf Kristersson maakten het pakket samen bekend tijdens een gezamenlijke persconferentie [1]. De Meteor-raketten kunnen doelen raken op meer dan 200 kilometer afstand [1]. Dat stelt Oekraïne in staat om Russische vliegtuigen te onderscheppen vóórdat ze hun gevreesde glijbommen kunnen afwerpen op steden en militaire posten [1].
Nog veel meer Gripens op komst — misschien zelfs gebouwd in Oekraïne
De zestien toestellen zijn slechts het begin. Oekraïne ondertekende op 28 mei 2026 een intentieverklaring voor de aankoop van twintig nieuwe Gripen E-straaljagers, met plannen voor uiteindelijk maar liefst 150 stuks [3]. President Zelensky bevestigde die ambitie persoonlijk in Uppsala: “Vanzelfsprekend kopen we alle 150 vliegtuigen” [3]. De financiering komt deels uit een EU-lening van 90 miljard euro [3]. Saab-topman Micael Johansson reageert nuchter maar daadkrachtig: de productie in de fabriek in Linköping wordt verdubbeld van 15 naar 30 vliegtuigen per jaar [3]. En als Oekraïne daadwerkelijk 150 toestellen afneemt, overweegt Saab zelfs een assemblagelijn te openen in Oekraïne zelf [3]. Dat zou historisch zijn: een land dat midden in een oorlog zit, bouwt zijn eigen gevechtsvliegtuigen. [alert! ‘Assemblagelijn in Oekraïne is nog een verkenning, geen concreet besluit volgens SVT-bron’]
Waarom Nederland hiervan wakker moet liggen
Voor Nederlandse lezers is dit meer dan ver-van-mijn-bed-nieuws. Zweden is sinds 2024 NAVO-lid [GPT] en draagt nu zwaarder bij aan de collectieve westerse verdediging dan vrijwel elk ander bondgenoot op dit moment. Dat vergroot automatisch de druk op andere NAVO-landen — waaronder Nederland — om hun eigen bijdrage te heroverwegen [GPT]. Bovendien werkt het Zweedse bedrijf Saab aan goedkopere tegenmaatregelen tegen drones, gebaseerd op lessen uit de frontlinie [1]. Die technologie is straks ook relevant voor de bescherming van Europees grondgebied. Zweden koppelt zich steeds steviger aan Oekraïne: veiligheidsjournalist John Granlund van SVT stelt dat Zweden met Gripen-vliegtuigen in Oekraïne een hoofdrol gaat spelen in de verdediging tegen Rusland — en dat dat de veiligheid van heel Europa versterkt [2]. Of dat ook risico’s met zich meebrengt? Granlund zegt van wel, maar werkt dat niet verder uit [2]. [alert! ‘SVT-bron noemt risicos maar specificeert ze niet’]