Criminelen verdienen miljoenen aan kwetsbare jongeren terwijl de overheid machteloos toekijkt
Nederland, zondag, 24 mei 2026.
De Nederlandse jeugdzorgmarkt is verworden tot een goudmijn voor criminelen en gelukzoekers. Drugsmokkel, vechtpartijen en gebrek aan controle kenmerken de sector voor begeleid wonen, waar miljarden belastinggeld naartoe stromen. Terwijl gemeenten na 2015 de zorg goedkoper wilden maken, ontstond juist het tegenovergestelde: een oncontroleerbare industrie waar integere zorgverleners, cowboys en criminelen samenkomen. Jongeren die hulp nodig hebben, worden ondergebracht in hokjes op industrieterreinen. De overheid heeft het zicht volledig verloren op deze branche die booming business is geworden. Experts waarschuwen voor structurele hervormingen, maar ondertussen worden de kwetsbaarste kinderen het slachtoffer van een falend systeem dat meer lijkt op een criminaliteitsnetwerk dan op zorgverlening.
Amsterdam als epicentrum van de chaos
Amsterdam vormt het kloppend hart van deze jeugdzorgcrisis [1]. De snelgroeiende markt voor begeleid wonen heeft zich ontwikkeld tot een verzamelbak van integere zorgverleners, gelukzoekers en criminelen [1]. Op industrieterreinen rond hoofdkantoren worden kwetsbare jongeren ondergebracht als waren het producten in een magazijn [1]. De overheid is het zicht op deze branche volledig kwijt, terwijl er miljarden aan belastinggeld naartoe stromen [1]. Zorgcowboys verdienen aan het beroerd huisvesten van de kwetsbaarste jongeren [1]. Dit systeem heeft geleid tot onveiligheid, trauma, verlies van jeugd en diepe machtsongelijkheid [5]. Jongeren beschrijven hun ervaring: ‘Het lijkt alsof mijn hoofd nog steeds in de isoleercel zit terwijl ik al 4 jaar uit het gebouw ben’ [5].
Cijfers tonen gemengd beeld terwijl drama’s zich opstapelen
In Nijkerk daalt het aantal jongeren in de jeugdzorg voor het eerst sinds 2022 [2]. Van de 1390 jongeren tot 23 jaar had één op de negen te maken met jeugdzorg in 2025 [2]. Deze daling betekent niet dat de behoefte afneemt, maar dat gemeenten steviger sturen op wie jeugdzorg krijgt, omdat ‘de groei van de jeugdzorg niet meer vol te houden was’ [2]. Drama’s in Vlaardingen en Stadskanaal de afgelopen weken tonen aan dat samenwerking bij zware gevallen niet altijd lukt [2]. Gemeenten vrezen bezuinigingen van 35 tot 40 procent op de jeugdzorg [2]. Een woordvoerder van de VNG stelt dat dit ‘niet haalbaar’ is [2].
Minister moet na zomer met oplossing komen
Minister Sterk moet na de zomer van 2026 met nieuwe regels komen voor de jeugdzorg [2]. De crisisopvang toont ondertussen het tekort aan personeel: organisaties als HVO-Querido zoeken gezinsbegeleiders voor dakloze gezinnen met psychosociale problemen [4]. Voor slechts 47 woonunits en 2 crisisopvangplekken moeten begeleiders 7 dagen per week tussen 8:00 en 23:00 uur werken [4]. Het ministerie van VWS werkt aan ‘een gezond, fit en veerkrachtig Nederland’ [3], maar de realiteit in de jeugdzorg toont een ander beeld. Jongeren die gesloten jeugdzorg hebben meegemaakt, pleiten voor erkenning en herstel van de schade die het systeem heeft aangericht [5]. Hun visie ‘Oprecht doorleefd’ beschrijft wat er nodig is om recht te doen aan deze schade [5].