Jouw smartphone heeft mogelijk bijgedragen aan de dood van 227 mensen in Congo
Goma, zaterdag, 31 januari 2026.
De instorting van de Rubaya-coltanmijn woensdag kostte meer dan 200 mensen het leven. Deze mijn levert 15% van alle coltan ter wereld - het mineraal in jouw telefoon. Kinderen, mijnwerkers en marktvrouwen groeven met de hand voor een paar dollar per dag toen de grond het begaf tijdens het regenseizoen. De mijn staat onder controle van M23-rebellen die de opbrengst gebruiken om hun oorlog te financieren.
De donkere kant van je dagelijkse technologie
Het ongeval gebeurde woensdag in de Democratische Republiek Congo, waar lokale bewoners handmatig graven voor slechts een paar dollar per dag [1]. De Rubaya-mijn produceert ongeveer 15% van alle coltan ter wereld [1][2]. Dit mineraal wordt verwerkt tot tantaal, een hittebestendige metaal die cruciaal is voor de productie van smartphones, computers, ruimtevaartonderdelen en gasturbines [1][2]. Elke keer dat je je telefoon gebruikt, maak je gebruik van materiaal dat mogelijk uit deze gevaarlijke mijn komt. Lumumba Kambere Muyisa, woordvoerder van de door rebellen aangestelde gouverneur, bevestigde dat onder de slachtoffers mijnwerkers, kinderen en marktvrouwen waren [1]. Ongeveer 20 gewonden worden behandeld in gezondheidscentra [1]. Een adviseur van de gouverneur meldde dat het aantal bevestigde doden minstens 227 bedraagt [1].
Regenwater en rebellen maken dodelijke combinatie
“We zitten in het regenseizoen. De grond is kwetsbaar. Het was de grond die het begaf terwijl de slachtoffers in het gat waren”, verklaarde Muyisa [1]. Deze mijn staat sinds 2024 onder controle van de M23-rebellengroep [1][2]. De Verenigde Naties stelt dat M23 de rijkdommen van Rubaya heeft geplunderd om hun opstand te financieren, met steun van buurland Rwanda - een beschuldiging die Kigali ontkent [1][2]. Dit is niet het eerste dodelijke ongeval: in juni 2025 kwamen al minstens 12 mensen om bij een eerdere instorting op dezelfde locatie [3]. Mijnonggevallen zijn gewoon in oostelijk Congo, waar veiligheidsnormen minimaal zijn en ambachtelijke mijnwerkers in instabiele kuilen werken zonder beschermende uitrusting [3].
Nederlandse consumenten kunnen het verschil maken
Voor Nederlandse consumenten betekent dit nieuws een confrontatie met de werkelijke kosten van goedkope elektronica [GPT]. De provincie Noord-Kivu, waar de mijn ligt, kampt sinds eind 2021 met aanhoudende onveiligheid door gevechten tussen regeringstroepen en M23-strijders [4][5]. Nederlandse bedrijven en consumenten kunnen druk uitoefenen op telefoonproducenten om ethische inkoop te garanderen. Sommige fabrikanten beginnen al te investeren in traceerbare leveringsketens om ‘conflictmineralen’ te vermijden [GPT]. Het tragische is dat deze mensen sterven voor materiaal dat ons dagelijks leven mogelijk maakt. Elke nieuwe smartphone bevat sporen van dit Congolese leed. De vraag is: ben je bereid iets meer te betalen voor een telefoon waarvan je zeker weet dat er geen bloed aan kleeft?