Nederland ademt op nu code oranje wordt opgeheven, maar ijzel maakt wegen nog altijd gevaarlijk glad

2026-01-10 binnenland

Nederland, zaterdag, 10 januari 2026.
Het KNMI hief code oranje op voor het noorden, maar waarschuwt dat heel Nederland nog steeds te maken heeft met verraderlijke gladheid. Regen bevriest direct bij contact met het wegdek en vormt ijzel - een bijna onzichtbare vijand die wegen en trottoirs in een spiegelgladde ijsbaan verandert. Meteorologen adviseren weggebruikers extra alert te blijven, want wat eruitziet als nat asfalt kan een levensgevaarlijke ijslaag zijn. De gevaarlijke omstandigheden houden aan ondanks het opheffen van de hoogste weerwaarschuwing.

Code oranje voorbij, maar gevaar blijft

Na dagen van winterse chaos heeft het KNMI zaterdag 10 januari de code oranje voor Friesland, Groningen en de Waddeneilanden opgeheven [1][2]. De hoogste weerwaarschuwing gold sinds vrijdag vanwege storm Goretti, die voor zware sneeuwval en sneeuwjachten zorgde [3]. Maar ondanks deze verlichting waarschuwt Weerplaza-meteoroloog Donny de Koning dat weggebruikers voorzichtig moeten blijven: “Wie de weg op moet, zal voorzichtig moeten rijden” [4]. De temperatuur in het oosten van Nederland is onder het vriespunt gezakt, waardoor neerslag direct bevriest zodra deze de grond raakt [4]. Dit creëert ijzel - een bijna onzichtbare bedreiging die asfalt doet lijken op een gewone natte weg, maar in werkelijkheid een spiegelgladde ijsbaan is.

Plassen water worden ijsvallen

De echte gevaren schuilen vannacht en zaterdagochtend, wanneer de vele plassen water op de weg gaan bevriezen [4]. “De temperatuur is boven nul geweest. Er staan nu veel plassen op de weg. Nu de temperatuur weer onder nul komt kan dat weer gaan opvriezen”, waarschuwt De Koning [4]. Rijtrainer Dolf Dekking benadrukt waarom ijzel zo verraderlijk is: “Het asfalt kan er gewoon nat uitzien, maar er kan wel degelijk een gladde ijslaag op liggen” [5]. Zelfs ervaren rijinstructeurs worden erdoor verrast. “Zelfs ik ben daar ooit door verrast”, bekent Dekking [5]. Het probleem wordt erger als er sneeuw bovenop valt, waardoor de gladheid volledig onzichtbaar wordt [4]. Bruggen en viaducten vormen extra risico’s omdat de wind daar vrij spel heeft en het wegdek sneller afkoelt [5].

Extreem koud weekend staat voor de deur

Het winterweer is nog lang niet voorbij. Het KNMI voorspelt voor zondag 11 januari een “waarschijnlijk droog en zeer koud” dag met gevoelstemperaturen die kunnen dalen tot -15 graden, en in het noordoosten zelfs -20 graden [6][7]. De minimumtemperaturen bereiken zaterdagnacht tussen de -12 graden in het noordoosten en -4 graden in het westen [8]. Paradoxaal genoeg biedt extreme kou juist meer grip dan temperaturen rond het vriespunt, legt Dekking uit: “Als je met -10 graden Celsius over ijs of sneeuw rijdt, heb je meer grip dan wanneer het rond het vriespunt is” [5]. De ijskristallen worden scherper en harder, waardoor banden zich beter kunnen vastbijten [5]. Rijkswaterstaat activeert daarom het koudeprotocol vanaf zaterdagavond 18:00 uur tot maandagochtend [6][7]. Voor maandag 13 januari verwacht de ANWB de meeste pechgevallen van het weekend [2].

Bronnen

gladheid ijzel