Europa kan nu volledig los van Amerikaanse AI-reuzen, maar de prijs is hoog
Brussel, zaterdag, 7 februari 2026.
Europese bedrijven zoeken koste wat kost alternatieven voor ChatGPT en Google AI na Trumps dreigingen. Mistral Le Chat kost 18 euro per maand versus 22 euro voor ChatGPT Plus. Maar volledige onafhankelijkheid blijkt lastig: 92% van Westerse data ligt in Amerika en 360 miljard euro verdwijnt jaarlijks naar Silicon Valley. Duck.AI en Ecosia bieden gratis opties, maar missen de kracht van Amerikaanse concurrenten. Europa investeert 200 miljard euro in eigen AI-infrastructuur voor 2030.
Trump-dreiging zet Europa in beweging
De dreiging van de Trump-regering om heffingen op te leggen aan Europese import vanwege Groenland heeft de EU wakker geschud [1]. Brussels overweegt nu de ‘handelsbazooka’ - het Anti-Dwanginstrument - in te zetten om Amerikaanse techbedrijven zoals Microsoft, Google, Apple, OpenAI en Anthropic uit te sluiten van de Europese markt [1][3]. Op 3 februari 2026 kwamen Europese ministers in Cyprus bijeen om te bespreken hoe Europa minder afhankelijk kan worden van Amerikaanse AI-diensten [3]. “De EU heeft eindelijk gerealiseerd dat het afhankelijk is geworden in strategische sectoren zoals data, AI en halfgeleiders,” zegt Sarah Knafo van het Europees Parlement [3]. Voor Nederlandse bedrijven betekent dit: zoek nu alternatieven, want straks kun je misschien niet meer bij ChatGPT.
Europese alternatieven kosten meer, kunnen minder
Mistral Le Chat is het Franse antwoord op ChatGPT en kost 18.14 euro per maand voor de Pro-versie [1]. Dat is 3.86 euro goedkoper dan ChatGPT Plus met zijn GPT-5.2 model [1]. Duck.AI van DuckDuckGo en Lumo van Proton bieden gratis opties, maar hebben geen live-internettoegang [1]. “Ecosia AI is niet zo goed als Google AI, maar zit er niet ver vanaf,” concludeert onderzoek [1]. GreenPT uit Nederland kost slechts 4,50 euro per maand, maar heeft een limiet van 15 prompts per dag [3]. Het probleem: deze diensten draaien vaak nog op Amerikaanse hardware. “Servers kunnen in Europa staan maar in Amerikaanse handen zijn,” waarschuwt Tweakers [1]. Voor de gemiddelde Nederlandse gebruiker betekent dit: je betaalt meer voor minder kwaliteit.
Europa investeert 200 miljard, maar Silicon Valley houdt de touwtjes in handen
De EU mobiliseert 200 miljard euro via het InvestAI-initiatief om tegen 2030 een eigen AI-infrastructuur op te bouwen [4]. Frankrijk gaat in 2027 Zoom en Teams vervangen door het eigen Visio [6]. “Rond 360 miljard euro wordt elk jaar naar Silicon Valley gestuurd, in plaats van besteed aan Europese innovators,” zegt Frank Karlitschek van Nextcloud [3]. De cijfers zijn ontmoedigend: 92% van Westerse data ligt opgeslagen in de VS en 69% van Europa’s cloudmarkt wordt gecontroleerd door Amerikaanse providers [3]. Commissioner Michael McGrath claimt dat “meer dan de helft van de initiatieven onder het Competitiveness Compass al zijn geleverd” [3], maar experts blijven sceptisch. “Tot nu toe voelt het meer als een narratieve verschuiving dan concrete vooruitgang,” waarschuwt Claire Godfrey van het Balanced Economy Project [3]. Voor Nederlandse bedrijven is de boodschap duidelijk: begin nu met de overgang, want echte onafhankelijkheid duurt nog jaren.