Rechter stopt jarenlang gedoogbeleid en dwingt luchthavens Rotterdam en Eindhoven tot natuurvergunning
Rotterdam, donderdag, 16 april 2026.
Na jaren van uitstel krijgen natuurorganisaties eindelijk gelijk van de rechtbank. Rotterdam en Eindhoven Airport moeten alsnog een natuurvergunning aanvragen, ondanks dat minister Van der Wal in 2024 oordeelde dat dit niet nodig was. De rechter veegt de ministeriele ‘truc’ van tafel en stelt dat groeiende luchthavens zich niet kunnen verschuilen achter oude rechten uit 2010 en 2014. Minister Van Essen krijgt nu acht weken om te beslissen of hij gaat handhaven tegen de luchthavens die zonder geldige vergunning opereren.
Rechtbank vernietigt ministeriele maatwerkvoorschriften
De rechtbank Gelderland heeft gisteren op 15 april 2026 de maatwerkvoorschriften voor stikstofuitstoot vernietigd die minister Christianne van der Wal in 2024 oplegde aan beide luchthavens [1][3]. De rechter oordeelde dat Van der Wal niet bevoegd was om deze voorschriften zomaar op te leggen [3]. Volgens de rechtbank kunnen de activiteiten op de luchthavens wel degelijk gereguleerd worden via een natuurvergunning [4]. Het argument van de luchthavens dat ze zich konden beroepen op eerder verleende rechten uit 2010 en 2014 werd weggewuifd - omdat de luchthavens sindsdien zijn gegroeid en uitgebreid, gaat het niet meer om ‘dezelfde activiteiten’ [3][6]. Eindhoven Airport had al begin januari 2026 zelf een natuurvergunning aangevraagd nadat bleek dat het stikstofplafond in 2025 met 3.6 procent was overschreden door zwaardere toestellen [5].
Minister krijgt acht weken voor nieuwe beslissing
Minister Jaimi van Essen van Landbouw moet nu binnen acht weken vanaf gisteren - dus uiterlijk op 10 juni 2026 - beslissen of hij gaat handhaven tegen de luchthavens die zonder geldige natuurvergunning opereren [4][6]. Een woordvoerder van het ministerie laat weten dat ze ‘de uitspraak nu aan het bestuderen zijn’ [1]. De rechtbank stelde dat de minister een nieuwe, juridisch onderbouwde belangenafweging moet maken [4]. Voor reizigers betekent dit mogelijk vertraging of annuleringen als de luchthavens gedwongen worden hun activiteiten te beperken tot een niveau dat past binnen een natuurvergunning.
Natuurorganisaties claimen overwinning na jarenlang gedoogbeleid
Mobilisation for the Environment (MOB) noemt de uitspraak een ‘belangrijke overwinning voor de natuur en voor omwonenden’ [6]. Ook actiegroep Red de Veluwe, die een soortgelijke zaak won voor Lelystad Airport, spreekt van een belangrijke overwinning en stelt dat ‘natuurwetgeving niet opzij kan worden geschoven om politieke of economische redenen’ [7]. De uitspraak beëindigt effectief het jarenlange gedoogbeleid waarbij regionale luchthavens konden doorgroeien zonder definitieve vergunning [6]. Beide luchthavens vroegen al in 2020 een natuurvergunning aan, maar die bleef vier jaar uit [1][5]. Nu moeten ze door een uitgebreide natuurtoets waarin de gevolgen voor nabijgelegen Natura 2000-gebieden in kaart worden gebracht [3].