Vijf EU-landen eisen dat energiegiganten meebetalen aan oorlogscrisis
Brussel, zaterdag, 4 april 2026.
Spanje, Duitsland, Italië, Oostenrijk en Portugal willen dat Brussel een speciale belasting invoert op de buitengewone winsten van energiebedrijven. De ministers sturen vandaag een brief naar EU-klimaatcommissaris Wopke Hoekstra. Hun boodschap: bedrijven die profiteren van de oorlog in het Midden-Oosten moeten meebetalen aan de oplossing.
Déjà vu: het 2022-scenario herhaalt zich
De vijf ministers verwijzen in hun brief van 3 april naar de succesvolle noodbelasting die de EU in 2022 invoerde na de Russische invasie van Oekraïne [1][2]. Toen zorgden de exploderende energieprijzen voor recordwinsten bij oliemaatschappijen, terwijl burgers hun energierekening nauwelijks meer konden betalen [GPT]. De ministers - onder wie de Spaanse Carlos Cuerpo, de Duitse Lars Klingbeil en de Italiaanse Giancarlo Giorgetti - stellen dat de huidige situatie ‘voldoende technische en economische parallellen’ vertoont om een vergelijkbaar instrument opnieuw in te zetten [2]. Het conflict in het Midden-Oosten heeft olieprijzen doen stijgen en legt ‘een aanzienlijke last op de Europese economie en Europese burgers’ [1].
Solidariteit versus winstbejag
De kern van het voorstel is simpel: wie profiteert van oorlog, moet meebetalen aan de oplossing [1][2]. ‘Degenen die profiteren van de gevolgen van de oorlog moeten hun deel doen om de last voor de gemeenschap te verlichten’, schrijven de ministers aan Hoekstra [1]. Een Europese aanpak zou volgens hen een ‘duidelijk signaal’ sturen naar burgers dat de EU-landen ‘verenigd zijn en kunnen handelen’ [1][2]. De belasting zou tijdelijke steunmaatregelen kunnen financieren, vooral voor consumenten, zonder de nationale begrotingen verder te belasten [1]. De ministers vragen Brussel het instrument ‘snel te ontwikkelen’ en te bekijken of winsten van multinationale oliemaatschappijen gerichter kunnen worden belast dan in 2022 [1].
Hoekstra onder druk terwijl energiecrisis escaleert
Voor klimaatcommissaris Hoekstra komt de brief op een gevoelig moment. Hij lanceerde deze week al een ‘noodrem’ tegen hoge CO2-prijzen vanwege druk van EU-lidstaten en de industrie, maar dat instrument helpt huishoudens en bedrijven voorlopig niet [3]. Verschillende landen hebben de ‘aanval geopend op de klimaattaks’ vanwege de huidige energiecrisis [3]. Het voorstel opent nu een nieuw debatfront in Brussel, waar consensus nodig is over zowel de reikwijdte van de belasting als het juridische kader [2]. Met de oorlog in het Midden-Oosten nog altijd evoluerend en energieprijzen onder druk, moet de Europese Commissie beslissen of ze dit initiatief omarmt als onderdeel van haar strategie tegen de economische impact van het conflict [2].