Poolse president blokkeert 44 miljard euro aan EU-defensiegeld terwijl Rusland aan de grens staat
Warschau, vrijdag, 13 maart 2026.
President Nawrocki weigert de grootste Europese defensielening ooit te tekenen. Polen zou 44 miljard euro krijgen uit het SAFE-programma, maar de president vreest EU-invloed. Premier Tusk zoekt nu een omweg via zijn ministers. De clash toont hoe verdeeld Polen is over Europa, juist nu het land cruciale defensie-investeringen nodig heeft vanwege de oorlog in Oekraïne.
Nawrocki zet rem op grootste EU-defensielening ooit
In Polen blokkeerde president Karol Nawrocki gisteren de grootste Europese defensielening in de geschiedenis [1][2]. Het gaat om 43,7 miljard euro uit het nieuwe SAFE-programma, waarbij 38.893 miljard euro rechtstreeks naar Poolse wapenfabrieken zou gaan [3]. Nawrocki vreest dat Brussel te veel invloed krijgt over Poolse defensie. ‘Veiligheid met voorwaarden is geen veiligheid’, zei hij [2]. De president wil liever de goudreserves van de nationale bank gebruiken - dat zijn 550 ton goud [2]. Voor Nederlandse lezers is dit relevant: Polen is een cruciale partner in de NAVO en vormt de buffer tegen Rusland. Als Polen zwakker wordt door gebrek aan defensie-investeringen, raakt dat ook onze veiligheid.
Tusk zoekt omweg via ministers
Premier Donald Tusk reageerde woedend op het presidentiële veto. ‘De president heeft de kans laten lopen om zichzelf als een ware patriot te presenteren. Wat een schande!’ [2]. Tusk kondigde gisteren een spoedzitting van de ministerraad aan voor vandaag om een ‘plan B’ te bespreken [2][3]. Dat plan houdt in dat de ministers van Defensie en Financiën de lening zelf tekenen, zonder tussenkomst van de president [2]. Of die juridische omweg standhoudt, is nog onduidelijk [2]. Legerbaas Wieslaw Kukula noemde de SAFE-lening een ‘gamechanger’ voor het Poolse leger [2]. Het Franse Le Figaro sprak gisteren van ‘een nieuwe klap voor de Europese defensie’ [3].
Politieke breuklijnen rond Europa
De clash toont hoe verdeeld Polen is over Europa. Nawrocki krijgt steun van de conservatieve oppositiepartij PiS, die de banden met Trump warm wil houden [2]. Zij vrezen herhaling van 2015-2023, toen de EU de geldkraan dichtdraaide vanwege de rechtsstaat [2]. Het SAFE-programma is juist bedoeld om Europa militair minder afhankelijk te maken van de VS [2]. Politicoloog Jarosław Kuisz ziet een ander motief: ‘De president wil het gezag van de premier ondermijnen’ [3]. Voor Nederland betekent deze Poolse verdeeldheid minder samenwerking in Europese defensie. Terwijl Rusland aan de Poolse grens staat, hakken de Poolse leiders op elkaar in over wie het land mag verdedigen.