Nederlandse regering pakt in vier jaar 90 paspoorten af wegens fraude en terrorisme
Nederland, zondag, 8 februari 2026.
Zestig Nederlanders verloren gedwongen hun staatsburgerschap door bedrog of terroristische activiteiten. Dertig anderen deden vrijwillig afstand. De regering mag alleen intrekken bij mensen met dubbele nationaliteit. Staatssecretaris Rutte noemt het een ‘uitzonderlijke maatregel’. VVD wil strengere controle, GroenLinks waarschuwt dat mensen ondergronds gaan.
Fraude en terrorisme belangrijkste redenen voor intrekking
Van de 90 personen die hun Nederlandse nationaliteit verloren, deed slechts 30 dat vrijwillig door bijvoorbeeld een andere nationaliteit aan te nemen of formeel afstand te doen [1]. Dat betekent dat tweemaal zoveel mensen - 60 personen - hun paspoort gedwongen kwijtraakten door fraude tijdens de naturalisatieprocedure of betrokkenheid bij terroristische activiteiten [1][2]. De wet staat de minister van Justitie en Veiligheid toe het staatsburgerschap af te pakken bij misdrijven waar minimaal acht jaar gevangenisstraf op staat, of wanneer iemand zich aansluit bij terroristische organisaties die de nationale veiligheid bedreigen [1][2]. Belangrijk detail: dit mag alleen bij mensen met een dubbele nationaliteit, omdat landen niemand stateloos mogen maken [1][2][3].
Politieke verdeeldheid over effectiviteit van de maatregel
Staatssecretaris Arno Rutte van Justitie en Veiligheid noemt het intrekken van het staatsburgerschap een ‘uitzonderlijke en ingrijpende’ maatregel [1][2]. ‘Het Nederlanderschap geeft rechten met zich mee, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Wie die verantwoordelijkheden structureel naast zich neerlegt, kan daarvan de gevolgen ondervinden’, aldus Rutte [2][3]. VVD-Kamerlid Ingrid Michon juicht de cijfers toe: ‘Wie zich aansluit bij een terroristische organisatie, verliest het Nederlanderschap en moet Nederland verlaten. Goed om te zien dat dit de afgelopen jaren ook is gebeurd’ [1][3]. Zij pleit wel voor strengere controle met elektronische enkelbanden op mensen die hun paspoort verliezen, omdat ze vreest dat deze personen in de illegaliteit verdwijnen [1][2].
Gemiddeld ruim twintig intrekkingen per jaar
De cijfers laten zien dat Nederland dit zware middel relatief weinig inzet: gemiddeld gaat het om iets meer dan 22.5 gevallen per jaar [4]. Mensen van wie het staatsburgerschap wordt ingetrokken kunnen altijd in beroep gaan bij de rechter, die het laatste woord heeft [1][2]. GroenLinks-PvdA Kamerlid Songul Mutluer waarschuwt echter voor ‘schijnveiligheid’: volgens haar lost het afpakken van een paspoort het gevaar niet per se op omdat mensen juist buiten het zicht van autoriteiten kunnen raken [2]. De lange doorlooptijden van juridische procedures verklaren waarom elke zaak individueel en zorgvuldig wordt beoordeeld, benadrukt staatssecretaris Rutte [2]. Het intrekken van het Nederlanderschap wordt met name ingezet bij mensen die zich hebben aangesloten bij terroristische organisaties, bijvoorbeeld in Syrië of Irak [4].