Europa en Zuid-Amerika tekenen vandaag het grootste handelsverdrag ooit na 25 jaar onderhandelen
Brussel, zaterdag, 17 januari 2026.
Na een kwart eeuw onderhandelen ondertekenen EU-leiders vandaag in Paraguay het historische Mercosur-handelsverdrag. Het akkoord creëert de grootste vrijhandelszone ter wereld met 720 miljoen consumenten en elimineert tarieven op 90% van de handel. Ondanks hevig protest van Europese boeren gaat het verdrag door - maar het Europees Parlement kan woensdag nog roet in het eten gooien door het naar het Europese Hof te sturen.
Ondertekening vandaag ondanks boerenprotest
Om 17:00 Belgische tijd vandaag ondertekenen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Europese Raadsvoorzitter Antonio Costa het verdrag in Asuncion, Paraguay [4]. Dit bouwt voort op de eerdere ontwikkelingen toen Europa op 12 januari een handelsverdrag ondertekende met Zuid-Amerika om minder afhankelijk te worden van VS en China. Het akkoord elimineert tarieven op meer dan 90% van de handel tussen de EU en Mercosur-leden Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay [1]. De blokken vertegenwoordigen samen 30% van het mondiale bruto binnenlands product en meer dan 700 miljoen consumenten [1]. Franse boeren demonstreerden nog dinsdag 13 januari in Parijs tegen het verdrag [2], maar de 27 EU-lidstaten gaven op 8 januari groen licht ondanks tegenstand van Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije [2][4]. Voor Nederlandse exporteurs en importeurs betekent dit nieuwe kansen in Zuid-Amerika, hoewel de economische winst bescheiden blijft: Nederland profiteert naar verwachting slechts 0,02 procent extra bruto binnenlands product tegen 2040 [2].
Europees Parlement kan nog dwarsliggen
Het echte gevecht begint nu pas. Op woensdag 21 januari stemt het Europees Parlement of het akkoord naar het Europese Hof van Justitie moet [4]. Een groep van 145 parlementariërs wil dat het hof eerst zijn oordeel velt over bepaalde aspecten, wat tot twee jaar vertraging kan leiden [3]. Als het parlement naar het hof stapt, kan de Europese Commissie kiezen tussen opschorting of invoering van de handelsvoordelen zonder parlementaire zegen [2]. De geschiedenis leert dat dit proces lang kan duren: het EU-Canada vrijhandelsakkoord uit 2016 wacht nog altijd op ratificatie door 10 EU-lidstaten [3]. Voor consumenten betekent dit dat de beloofde lagere prijzen voor Zuid-Amerikaanse producten nog maanden of jaren kunnen uitblijven.
Handel van 111 miljard euro per jaar
De cijfers spreken boekdelen over het belang van dit akkoord. In 2024 bedroeg de handel tussen EU en Mercosur 111 miljard euro [1][3]. De huidige Europese export naar Mercosur-landen van 82 miljard euro per jaar zal naar verwachting met 39 procent toenemen tegen 2040, terwijl Mercosur-export naar Europa van 70 miljard euro met 17 procent groeit [2]. Voor Nederlandse consumenten wordt rundvlees uit Zuid-Amerika goedkoper: de Europese importheffing zakt in vijf jaar van ongeveer 40 procent naar 7,5 procent voor maximaal 99 duizend ton per jaar [2]. Braziliaanse president Lula noemde het akkoord historisch: ‘Het was meer dan 25 jaar van lijden en pogingen om een deal te krijgen’ [1]. Uruguay hoopt als eerste land parlementaire goedkeuring te verkrijgen wanneer de zittingen eind februari hervatten [3].