Amsterdam stuurt 532 daklozen terug naar huis, waaronder tientallen crackverslaafden
Amsterdam, woensdag, 25 februari 2026.
De hoofdstad repatrieerde vorig jaar een recordaantal van 532 dakloze mensen naar hun thuisland, vooral naar Oost-Europa. Tientallen daarvan waren crackverslaafd. Burgemeester Halsema wil dit beleidsinstrument nu vaker inzetten om de groeiende overlast van crackgebruik aan te pakken. De meeste teruggestuurde daklozen zijn mannen tussen 30 en 50 jaar uit Polen en Roemenië.
Forse stijging repatriëring in vijf jaar tijd
De cijfers laten een dramatische toename zien. De Regenboog Groep repatrieerde in 2021 nog 168 mensen, maar dat aantal steeg naar 313 in 2025 [1][4]. Per Mens zag een nog sterkere groei: van 44 terugkeerders in 2021 naar 215 vorig jaar [1][4]. Dat is een stijging van 388.636 procent in vier jaar tijd. “Deze groep is de grootste uitdaging,” zegt Michael Sprokkereef van De Regenboog Groep over crackverslaafden [4]. “Ze zijn vaak hier aan crack verslaafd geraakt. Crack is goed en goedkoop.” Ongeveer 40 van de 313 door zijn organisatie gerepatrieerde mensen waren crackverslaafd [1]. De meesten kwamen uit Polen, Roemenië, Duitsland of Hongarije [1].
Waarom Amsterdam zo aantrekkelijk is voor daklozen
Amsterdam trekt daklozen aan vanwege de toeristen en verdiensten. “Ze komen vooral naar Amsterdam omdat de stad met al zijn toeristen inkomsten biedt,” legt Sprokkereef uit [4]. “Ze bedelen, hosselen en rapen lege blikjes voor het statiegeld. In een uithoek van Polen gaat dat minder goed.” Mohamed Bakayan van Per Mens vertelt daklozen het harde verhaal: “Ze kwamen voor een mooi leven, vonden geen werk of verloren dat en hebben geen woning meer. Hier hebben ze geen perspectief” [4]. Recent ziet Per Mens ook mensen uit de Baltische staten zoals Letland en Estland [1]. Burgemeester Halsema kondigde vorige week aan te onderzoeken of buitenlandse dakloze crackgebruikers vaker kunnen worden teruggestuurd [1].
Vrijwillige terugkeer met hulp
De repatriëring gebeurt vrijwillig - EU-burgers kunnen niet zomaar worden uitgezet [GPT]. “Je moet hen zien te motiveren ons aanbod aan te nemen,” zegt Sprokkereef [4]. “Dat betekent overtuigen en enigszins verleiden door een goed alternatief te bieden.” Zijn organisatie heeft Poolse en Hongaarse collega’s die daklozen in hun eigen taal toespreken [4]. Verslaafden gaan soms eerst een week naar de detox bij Jellinek voordat ze terugkeren [4]. Geschat wordt dat 80 procent niet terugkeert naar Nederland [3]. Halsema en zorgwethouder Alexander Scholtes hebben toegezegd een brief aan de gemeenteraad te sturen waarin de repatriëringsaanpak verder wordt uitgewerkt [4].