Denemarken gaat criminele buitenlanders direct uitzetten zonder op de rechter te wachten

2026-01-30 buitenland

Kopenhagen, vrijdag, 30 januari 2026.
Denemarken neemt een radicale stap door criminele buitenlanders met een gevangenisstraf van één jaar automatisch uit te zetten, nog voordat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn praktijk wijzigt. Premier Frederiksen erkent openlijk het risico op een veroordeling wegens mensenrechtenschendingen, maar zegt: ‘Die risico zijn we bereid te lopen om Denen te beschermen.’ Vanaf 1 mei 2026 geldt de nieuwe wet, die GPS-enkelbanden introduceert en een ambassade in Syrië heropent voor gedwongen uitzendingen. Juristen waarschuwen dat dit de rechtsstaat ondermijnt door wetgeving in te voeren die waarschijnlijk illegaal is.

Automatische uitzetting na één jaar cel

Vanaf 1 mei 2026 worden alle niet-Deense staatsburgers automatisch uitgezet als ze minimaal een jaar gevangenisstraf krijgen voor ernstige misdrijven zoals verkrachting, zware mishandeling of georganiseerde misdaad [1]. Dit geldt ongeacht hun band met Denemarken - zelfs iemand die in Denemarken is geboren maar een tweede nationaliteit heeft, moet het land verlaten [9]. Premier Mette Frederiksen zegt dat het gaat om mensen ‘die geweld plegen, meisjes en vrouwen verkrachten, bandecriminaliteit bedrijven’ [1]. De nieuwe wet verschilt drastisch van de huidige situatie: in de afgelopen vijf jaar bleven 315 criminele buitenlanders met straffen van meer dan een jaar gewoon in Denemarken [1][9]. Dat betekent dat ongeveer 63 criminelen per jaar niet werden uitgezet ondanks zware veroordelingen.

GPS-enkelbanden en heropening ambassade Syrië

Criminele buitenlanders die niet meewerken aan hun uitzetting krijgen vanaf nu een GPS-enkelband voor een jaar [5][6]. Wie de enkelband saboteert of de regels overtreedt, gaat direct naar de gevangenis [6]. Denemarken heropent ook zijn ambassade in Syrië - gesloten sinds 2012 - om gedwongen uitzendingen mogelijk te maken [6]. Buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen ontmoette eind november 2025 al de nieuwe Syrische leider Assad al-Shaibani in Damascus [6]. Het land start daarnaast een ‘technische samenwerking’ met Afghanistan om Taliban-gevangenen terug te sturen, zonder het regime officieel te erkennen [6]. Een speciale ‘uitzendingsambassadeur’ moet deze operaties coördineren [5].

Juristen waarschuwen voor schending mensenrechten

Advocatenorganisatie Advokatrådet slaat alarm over de nieuwe wet. Voorzitter Martin Lavesen noemt het voorstel ‘juridisch en qua rechtszekerheid onhoudbaar’ omdat het waarschijnlijk het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens schendt [7]. Expert Mikele Schultz-Knudsen voorspelt dat ‘er grote kans is dat Denemarken wordt veroordeeld voor een of meerdere zaken’ [3]. Frederiksen erkent dit risico openlijk: ‘Sommige experts denken misschien dat we hiermee de conventie breken. Wij zien het andersom’ [5]. De regering baseert zich op steun van 27 van de 46 Europese landen die in december 2025 een verklaring ondertekenden om mensenrechtenregels te verzwakken [7]. Maar Lavesen waarschuwt: ‘Een politieke verklaring van 27 landen verandert noch de mensenrechtenconventie noch de rechtspraak van het hof’ [7].

Bronnen

Denemarken uitzetting