Deze reusachtige ster is 1540 keer groter dan onze zon en verandert nu voor onze ogen in een hyperreus
Grote Magelhaense Wolk, dinsdag, 3 maart 2026.
Astronomen zien voor het eerst hoe een massieve ster in realtime transformeert van rood naar geel. WOH G64, gelegen op 163.000 lichtjaar afstand, ondergaat deze dramatische metamorfose die mogelijk het begin is van zijn stervensfase. De ster heeft 30 keer de massa van onze zon en straalt 282.000 keer feller. Deze zeldzame transformatie naar een hyperreus gebeurt op een vreemde, stille manier - terwijl snelle sterveranderingen meestal gepaard gaan met gewelddadige processen. De ontdekking helpt wetenschappers begrijpen hoe de grootste sterren in het universum evolueren voordat ze exploderen als supernova of instorten tot zwarte gaten.
Nederlandse astronomen volgen dramatische transformatie in Grote Magelhaense Wolk
In de Grote Magelhaense Wolk, een satellietstelsel van onze Melkweg, speelt zich een astronomisch drama af dat Nederlandse sterrenkundigen nauwlettend volgen [1]. WOH G64, ontdekt in de jaren zeventig, gedroeg zich decennialang als een gewone rode superreus [1]. Maar in 2014 begon deze reus van een ster plotseling van kleur te veranderen [1]. Het internationale team onder leiding van Gonzalo Muñoz-Sanchez van de Nationale Sterrenwacht van Athene zag hoe de oppervlaktetemperatuur steeg en de ster langzaam van rood naar geel transformeerde [1]. Voor Nederlandse astronomen is deze ontdekking bijzonder relevant - het bewijst dat we met moderne telescopen sterren in realtime kunnen zien evolueren, iets wat fundamenteel ons begrip van het universum verandert.
Zeldzame hyperreus kan supernova-explosie voorspellen
WOH G64 heeft een geschatte massa van ongeveer 28 zonsmassa’s en bevindt zich in een onzekere evolutiefase [1]. Het lot van sterren met een initiële massa tussen 23 en 30 zonsmassa’s blijft onduidelijk - exploderen ze als supernova’s, storten ze direct in tot zwarte gaten, of ontwikkelen ze zich eerst tot gele hyperreuzen? [1]. Deze transformatie gebeurt op een opvallend stille manier, terwijl snelle veranderingen in sterren meestal gepaard gaan met gewelddadige processen [1]. Voor wetenschappers wereldwijd vormt WOH G64 mogelijk de sleutel tot deze vraag [1]. De Nederlandse bijdrage aan dit onderzoek toont aan hoe ons land bijdraagt aan baanbrekende astronomische ontdekkingen die ons helpen begrijpen wat er gebeurt in de laatste levensfasen van de grootste sterren in het universum.
Dubbelstersysteem toont complexiteit van stellaire evolutie
Het onderzoeksteam ontdekte ook dat WOH G64 niet alleen is - de ster heeft een begeleider [1]. Deze ontdekking maakt de evolutie van deze hyperreus nog ingewikkelder en interessanter voor Nederlandse astronomen die de ontwikkeling volgen. De ster straalt omgeven door een ring van dicht stof, een torus die mogelijk materiaal bevat dat tijdens de transformatie is uitgestoten [1]. Voor sterrenkundigen in Nederland betekent deze waarneming dat we getuige zijn van processen die zich over miljoenen jaren uitstrekken, maar die we nu binnen enkele jaren kunnen observeren. De ontdekking bewijst dat de grootste sterren in het universum ons nog altijd kunnen verrassen - en dat Nederlandse wetenschappers vooraan staan om deze kosmische mysteries te ontrafelen.