Zuid-Korea start wereldwijd experiment met AI-wetten terwijl 98% van startups onvoorbereid blijkt
Seoul, donderdag, 29 januari 2026.
Zuid-Korea voerde op 22 januari 2026 ‘s werelds eerste AI-veiligheidswetten in. Tech-startups noemen het te streng, burgerrechtengroepen te zwak. Bedrijven moeten AI-content labelen en risicobeoordelingen maken. Boetes lopen op tot 30 miljoen won. Opmerkelijk: 98% van AI-startups was in december nog onvoorbereid op de nieuwe regels.
Waarom dit belangrijk is voor Nederlandse tech-bedrijven
De Zuid-Koreaanse AI Basic Act vormt een blauwdruk voor wetgeving die ook Nederland kan treffen [1][6]. Bedrijven die AI-gegenereerde content maken, moeten dit vanaf nu verplicht labelen met watermerken [1]. Voor deepfakes worden zichtbare labels verplicht, voor cartoons en artwork blijven ze onzichtbaar [1]. Nederlandse tech-startups die zaken doen in Zuid-Korea zullen deze regels moeten volgen [7]. Foreign bedrijven moeten een lokale vertegenwoordiger aanstellen als ze meer dan 1 miljard won (681.000 million dollar) omzet maken of meer dan 1 miljoen dagelijkse gebruikers hebben [7]. De boetes blijven beperkt: maximaal 30 miljoen won, omgerekend zo’n 21000 dollar [1][7]. Kim Kyeong-man van het ministerie benadrukte op 20 januari dat ‘dit niet gaat om opscheppen dat we de eerste ter wereld zijn, maar om ervoor te zorgen dat mensen het met vertrouwen kunnen gebruiken’ [9].
Deepfake-crisis drijft wetgeving voort
Zuid-Korea’s haast met AI-wetgeving komt niet uit de lucht vallen. In 2023 was het land verantwoordelijk voor 53% van alle wereldwijde deepfake-pornografie slachtoffers [1]. In augustus 2024 kwam een netwerk van Telegram-chatrooms aan het licht die AI-gegenereerde seksuele beelden van vrouwen en meisjes maakten en verspreidden [1]. De wet richt zich daarom zwaar op ‘high-impact AI’ - systemen die mensenrechten, veiligheid of maatschappelijke stabiliteit kunnen beïnvloeden [6][7]. Bedrijven moeten vooraf beoordelen of hun AI hieronder valt en risicoanalyses maken [6][7]. Menselijk toezicht wordt verplicht, net als het documenteren van veiligheidsmaatregelen [7]. De regering belooft een groeperiode van minstens een jaar waarin geen boetes worden opgelegd [1][9].
Startups worstelen met nieuwe realiteit
De timing van de wetgeving zorgt voor hoofdbrekens bij Zuid-Koreaanse startups. In december 2025 bleek uit onderzoek van de Startup Alliance dat 98% van de AI-startups nog niet klaar was voor de nieuwe regels [1]. Lim Jung-wook van de Startup Alliance vatte de frustratie samen: ‘Er is wat wrok. Waarom moeten wij de eerste zijn die dit doen?’ [1]. Kritiek komt vooral omdat alle Zuid-Koreaanse bedrijven aan de regels moeten voldoen, ongeacht hun grootte, terwijl buitenlandse reuzen zoals Google en OpenAI alleen boven bepaalde drempels hoeven te voldoen [1]. Tegelijkertijd investeert Zuid-Korea fors in AI-infrastructuur en sloot het land op 19 januari een samenwerkingsakkoord met Italië voor AI-chips [9]. Het land wil zich positioneren als een van de drie leidende AI-machten wereldwijd [1].