Klimaatdrama: de wereld racet naar 1,5 graden opwarming ondanks 'koelere' 2025

2026-01-14 buitenland

Wereldwijd, woensdag, 14 januari 2026.
Het jaar 2025 werd het op twee na warmste ooit gemeten, maar experts waarschuwen dat dit slechts een tijdelijke pauze is. Ondanks het ontbreken van El Niño bleef de aarde 1,47 graden warmer dan voor de industriële revolutie. De cruciale 1,5-gradengrens uit het Parijs-akkoord wordt nu al drie jaar overschreden. Wetenschappers voorspellen dat we begin 2029 definitief door die grens breken. De afgelopen elf jaar waren allemaal de warmste ooit gemeten. Terwijl sommige landen hun klimaatdoelen opgeven, stapelt de atmosfeer steeds meer broeikasgassen op. Het jaar 2025 toont aan dat zelfs zonder extra natuurlijke opwarming de menselijke invloed alleen al genoeg is om recordtemperaturen te veroorzaken.

Wereldwijde temperatuurrecords bevestigen klimaattrend

Meerdere wetenschappelijke organisaties publiceerden op 13 januari hun metingen over 2025 [1]. Het jaar 2025 was wereldwijd het op twee na warmste sinds het begin van temperatuurmetingen [1][2]. De aarde bleef in 2025 1,47 graden Celsius warmer dan het pre-industriële tijdperk van 1850-1900 [1][3]. Hoewel dit lager was dan het recordjaar 2024, bevestigen de cijfers een verontrustende trend. De afgelopen elf jaar zijn alle elf de warmste ooit gemeten [1][4]. Bart Verheggen van het KNMI legt uit waarom 2025 ‘koeler’ was: “Zo kreeg 2024 een forse duw in de rug van El Niño” [1]. Zonder dit weersverschijnsel toont 2025 volgens klimaatexperts de werkelijke impact van menselijke broeikasgassen [5]. Samantha Burgess van Copernicus waarschuwt: “Als we twintig jaar vooruitkijken naar de toekomst en terugblikken op de periode van het midden van de jaren 2020, zullen we deze jaren als relatief koel zien” [6].

Parijs-akkoord onder druk door aanhoudende opwarming

De cruciale 1,5-gradengrens uit het Parijs-akkoord wordt al drie jaar achtereen overschreden [3][7]. Tien jaar geleden beloofden bijna alle landen de opwarming onder 1,5 graden te houden [1]. Nu voorspelt Copernicus dat we begin 2029 definitief door die grens breken [1][2]. Carlo Buontempo van Copernicus is duidelijk: “We gaan erdoorheen. We moeten nu kiezen hoe we omgaan met die onvermijdelijke overschrijding” [1][3]. Terwijl deze cijfers bekend werden, kondigde president Trump op 6 januari aan dat de VS zich terugtrekt uit het VN-klimaatverdrag [8]. Later deze maand verlaat Amerika officieel het Parijs-akkoord [8]. De Amerikaanse klimaatvervuiling steeg in 2025 met 2,4 procent [8], terwijl het land 23 klimaatrampen van meer dan een miljard dollar meemaakte [8].

Concrete gevolgen voor Nederland en de wereld

Het KNMI meldde dat 2025 ook voor Nederland een relatief warm jaar was, maar niet zo warm als de twee recordjaren ervoor [1][2]. Wereldwijd zorgden extreme weersomstandigheden voor miljardenschades. In januari 2025 teisterden bosbranden Los Angeles, waarbij 31 mensen omkwamen en 16.000 woningen werden verwoest [9]. Antarctica registreerde zijn warmste jaar ooit en het poolijs bereikte recordlaagte [4][10]. De helft van het wereldwijde landoppervlak ervoer meer gevaarlijk hete dagen dan gebruikelijk [4]. Berkeley Earth schat dat 8,5 procent van de wereldbevolking in gebieden woont die vorig jaar recordhoge gemiddelde temperaturen hadden [10]. Laurence Rouil van Copernicus vat het samen: “De atmosfeer stuurt ons een boodschap, en we moeten luisteren” [4]. Wetenschappers van Berkeley Earth verwachten vergelijkbare hitte in 2026 [10].

Bronnen

klimaatverandering wereldtemperatuur