Kamp Westerbork krijgt eindelijk een Molukse zone na 75 jaar stilte
Westerbork, zaterdag, 21 maart 2026.
Het voormalige concentratiekamp waar meer dan 100.000 Joden werden gedeporteerd, huisvestte tussen 1951 en 1971 duizenden Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen. Augustinus Tuparia (75) groeide er op in barak 55 met 15 tot 20 families. De beloofde tijdelijke opvang van zes maanden werd decennia. Nu komt er een gestileerde barak met foto’s en audiotour om deze vergeten geschiedenis te vertellen.
Van concentratiekamp naar opvangkamp
Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork in Drenthe breekt na 75 jaar eindelijk het zwijgen over een vergeten hoofdstuk [1]. Waar tussen 1940 en 1944 meer dan 100.000 Joden, Sinti en Roma werden gedeporteerd naar vernietigingskampen, werden dezelfde barakken vanaf 1951 gebruikt om duizenden Molukse KNIL-militairen en hun families op te vangen [1]. Het kamp heette toen Woonoord Schattenberg. Augustinus Tuparia (75) groeide er op in barak 55, waar hij met 15 tot 20 families woonde [1]. ‘Als de buren ruzie hadden, dan hielden we ons stil. Dan konden we meegenieten. Maar het omgekeerde gold natuurlijk ook,’ vertelt Tuparia [1]. De opvang zou zes maanden duren, maar de beloofde eigen staat voor de Molukkers kwam er nooit [1].
Eindelijk erkenning na decennia stilte
Directeur Bertien Minco van het Herinneringscentrum erkent de lange onderbelichting. ‘Wij hebben de opdracht om te vertellen wat hier is gebeurd en dan kun je niet zomaar zo’n grote en belangrijke geschiedenis overslaan,’ zegt ze [1]. De nieuwe Molukse zone krijgt een gestileerde barak met foto’s, een audiotour en een vernieuwd Molukse monument [1]. Het is nog onduidelijk wanneer de zone opent [1]. Voor Tuparia, die nu rondleidingen geeft door het voormalige Woonoord, voelt de erkenning als een overwinning. ‘Straks krijgt het Molukse verhaal ook een plek en daar kun je alleen maar hartstikke blij mee zijn. Voor mij, maar ook voor mijn ouders die van boven meekijken. En voor mijn kleinkinderen,’ zegt hij [1].
Bredere beweging naar erkenning
De timing is niet toevallig. Vandaag, 21 maart 2026, is het precies 75 jaar geleden dat het eerste schip met Molukse gezinnen in Rotterdam aankwam [2][3]. Oud-premier Dries van Agt vroeg in 2021 nog koning Willem-Alexander om excuses aan te bieden aan de Molukse gemeenschap, maar die zijn er tot nu toe niet gekomen [2]. Wel komen er dit jaar meerdere initiatieven. Museum Maluku opende vandaag de tentoonstelling ‘In Eigen Woorden’, waar bezoekers hun herinneringen kunnen delen [2]. In de zomer volgt een nationaal monument op de Lloydkade in Rotterdam, waar de eerste Molukse schepen aankwamen [2]. En in Waalwijk onthulde burgemeester Ausems vandaag een Moluks Monument ter ere van de eerste generatie [4].