Nederland verliest zijn regenboogkroon na 25 jaar homohuwelijk
Nederland, dinsdag, 31 maart 2026.
Een kwart eeuw nadat Nederland wereldwijd als eerste het homohuwelijk invoerde, brokkelt de acceptatie van LHBTI+-personen af. Nieuw onderzoek toont dat 41% van de scholieren vindt dat mensen met andere seksuele geaardheid niet gelijk zijn. De online ‘manosfeer’ vergiftigt jongeren met homofobie, terwijl scholen juist voorzichtiger worden met seksuele voorlichting. Nederland dreigt zijn pioniersrol kwijt te raken.
Alarmerend onderzoek toont achteruitgang in Amsterdam en heel Nederland
Amsterdam speelde 25 jaar geleden een historische rol toen burgemeester Job Cohen het eerste homohuwelijk ter wereld voltrok [1]. Sindsdien zijn er ongeveer 36.000 homohuwelijken gesloten, waarvan iets meer dan tweederde nog steeds voortduurt [1]. Maar de vooruitgang lijkt te stagneren. Een groot onderzoek van de Universiteit van Amsterdam onder meer dan 31.000 middelbare scholieren van 12-18 jaar, deze week gepubliceerd, schetst een zorgwekkend beeld [1]. Bijna de helft van de jongeren (41%) vindt dat mensen met een andere seksuele geaardheid niet gelijk zijn [1]. Nog schrijnender: 35% meent dat mensen niet zelf mogen bepalen op wie ze verliefd worden [1]. “Er was toen een algeheel sentiment dat Nederland vooropliep”, zegt socioloog Niels Spierings van de Radboud Universiteit over de situatie rond 2001 [1].
Online gif en terughoudende scholen versterken conservatieve trend
De cijfers worden nog zorgelijker bij praktische zaken. Slechts 22% van de scholieren staat positief tegenover genderneutrale toiletten, terwijl 61% er negatief over denkt [1]. De daling van homoacceptatie loopt parallel aan de opkomst van de zogenaamde ‘manosfeer’, een online cultuur doordrenkt van homofobie en racisme [1]. Onderzoek van De Groene Amsterdammer toonde in 2025 aan dat socialemediagebruikers snel in deze giftige online wereld belanden [1]. Paradoxaal genoeg worden scholen juist voorzichtiger met voorlichting over seksualiteit. Volgens Spierings vormt dit een probleem voor de seksuele weerbaarheid van jongeren [1]. Onderzoekster Nikki Dekker benadrukt dat “de sociale omgeving van jongeren ontzettend belangrijk is bij het ontstaan van hun opvattingen” [1].
Nederland moet pioniersrol heroveren
De vraag blijft of de huidige generatie daadwerkelijk conservatiever is dan voorgaande generaties [1]. Dekker waarschuwt dat dit onduidelijk blijft zonder vergelijkingsmateriaal [1]. Wat wel duidelijk is: de acceptatie van homoseksualiteit neemt sinds 2021 af [1]. Voor een land dat 25 jaar geleden wereldwijd de weg wees, is dit een wake-up call. Nederland dreigt zijn regenboogkroon te verliezen aan landen die hun LHBTI+-beleid juist versterken. De uitdaging ligt nu bij scholen, ouders en beleidsmakers om deze negatieve trend te keren. Anders viert Nederland over 25 jaar misschien wel het gouden jubileum van het homohuwelijk, maar zonder de acceptatie die het fundament ervan zou moeten zijn.