Duitsland verliest voor het eerst het geloof in Europa's toekomst
Berlijn, vrijdag, 16 januari 2026.
Berlijn spreekt openlijk twijfels uit over Europa’s vermogen om nationalisme en Trump te weerstaan. Deze ongekende scepsis uit Duitsland - traditioneel Europa’s sterkste voorvechter - markeert een historische breuk. Terwijl de wereld Europa als groeiende macht ziet, geloven Europeanen zelf niet meer in hun eigen project.
Duitse Groenen slaan alarm: ‘Einde EU mogelijk’
Franziska Brantner, co-voorzitter van de Duitse Groenen, spreekt uit wat veel politici denken maar niet durven zeggen [1]. ‘Er is groeiende scepsis over het Europese project’, waarschuwt ze. ‘Met wie wil je je Europa bouwen? Giorgia Meloni is eurosceptisch; Hongarije, Tsjechië en Slowakije ook. Emmanuel Macron heeft de macht verloren, en Frankrijk zou in 2027 naar extreemrechts kunnen verschuiven’ [1]. De vrees dat Marine Le Pen in 2027 in het Élysée zit, verlamt al het Europese beleid [1]. Brantner’s conclusie is keihard: ‘Als we Trump ons zo laten verdelen, is het einde van de EU mogelijk’ [1]. Dit komt van een partij die traditioneel het meest pro-Europees is. De vier jaar durende oorlog in Oekraïne en de moeilijkheden van de 27 lidstaten bij het reageren op Trump hebben in Duitsland tot ongeloof geleid over het vermogen van de EU om meer te zijn dan een economisch gebied [1].
Europa ziet zichzelf zwakker dan de wereld doet
Internationale surveys tonen aan dat de EU wereldwijd steeds meer wordt gezien als onafhankelijke macht [2]. In China geloven duidelijke meerderheden dat het Europese beleid verschilt van dat van Washington [2]. In Oekraïne verwacht bijna tweederde diepere relaties met de EU, terwijl slechts eenderde dat van de VS verwacht [2]. Maar Europeanen zelf, inclusief Duitsers, geloven niet dat de EU deze rol heeft [2]. Van de 15.000 Europese ondervraagden behoren ze tot de grootste pessimisten wereldwijd over hun eigen toekomst, globale stabiliteit en militaire escalatie [2]. Meerderheden binnen de EU twijfelen eraan dat Europa op gelijke voet kan handelen met de VS of China [2]. De Duitse en Europese publieke opinie lijken de mentale stap naar een ‘post-westelijke’ wereld al te hebben gezet [2].
Nucleaire discussie en NAVO-twijfels groeien
De geopolitieke spanningen rond Groenland en onzekerheid over Amerikaanse trouw aan bondgenootschappen hebben in Duitsland een nieuw debat over kernwapens aangewakkerd [3]. SPD-fractievoorzitter Siemtje Möller pleit voor een serieuze discussie over de mogelijke rol van Franse en Britse nucleaire capaciteiten in een gemeenschappelijke Europese afschrikking [3]. Expert Johannes Krause suggereert dat Groot-Brittannië en Frankrijk de rol van de VS zouden kunnen overnemen, met financiële steun van Duitsland en andere Europese landen in ruil voor inspraak [3]. Ondertussen tonen Duitse lezers in debatten massale scepsis over de NAVO’s toekomst [4]. Meer dan de helft houdt de NAVO voor een uitlaufmodell door interne tegenstellingen en afnemend vertrouwen [4]. De ironie: terwijl Duitsland, Frankrijk, Zweden en Noorwegen soldaten naar een eiland stuurden om de veiligheid in het noorden te waarborgen [4], groeit de roep om Europa’s eigen weg te kiezen.