Rechters waarschuwen voor 'poolse toestanden' na aanvallen JA21 op asielrechter
Den Haag, woensdag, 25 maart 2026.
JA21 beschuldigt asielrechter Steffie van Lokven van politiek activisme na een interview waarin zij voorstelde oude asielzaken sneller af te handelen. Rechtersvoorzitter Marc Fierstra vergelijkt de situatie met Polen, waar politici rechters persoonlijk aanspraken. De controverse ontstond nadat Van Lokven suggereerde geen hoger beroep meer in te stellen bij oudere zaken om wachttijden te verkorten. JA21-Kamerleden stelden vragen aan minister Van den Brink over mogelijke gevolgen voor de rechter. Fierstra verdedigt Van Lokven en adviseert JA21 om wetgeving aan te passen in plaats van rechters aan te vallen. De spanningen illustreren het conflict tussen politiek en rechtspraak over het Nederlandse asielbeleid.
Interview leidt tot politieke aanval op rechter
De controverse begon op 13 maart toen NRC een interview publiceerde met vreemdelingenrechter Steffie van Lokven van de rechtbank Limburg [1]. Ze stelde voor om in oudere asielzaken geen hoger beroep meer in te stellen om de wachttijden bij de IND te verkorten [1]. JA21-Kamerleden Simon Ceulemans en Diederik Boomsma grepen dit aan om Kamervragen te stellen aan minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) [1]. Ze vroegen zich af of het ‘de taak van een rechter is om dergelijke opmerkingen te plaatsen’ en welke gevolgen hieraan verbonden worden [1]. Ook op maandag 23 maart kreeg Van Lokven kritiek in de Tweede Kamer, toen VVD-Kamerlid Ulysse Ellian vond dat haar uitspraak over migratie (‘migratie zich niet laat stoppen met juridische muren’) niet paste bij haar rol als rechter [1].
Rechtersvoorzitter trekt vergelijking met Polen
Marc Fierstra, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak, reageert fel op de Kamervragen [1]. Hij vergelijkt de situatie met Polen, waar politici rechters persoonlijk aanspraken [1]. ‘Daar begon het ook met politici die rechters persoonlijk gingen aanspreken op het feit dat zij vragen stellen aan het Europese Hof in Luxemburg. Dat was voldoende om die rechters verdacht te maken’, aldus Fierstra [1]. JA21-Kamerlid Diederik Boomsma vindt dit overdreven: ‘Het is wel ironisch dat wanneer een rechter zelf politiek geladen uitlatingen doet in een interview, ons wordt verweten dat wij daar vragen over stellen’ [1]. Boomsma zegt ook: ‘Alsof de hele democratie daarmee gelijk in brand staat’ [1].
Spanning tussen politiek en rechtspraak loopt hoog op
De zaak illustreert de groeiende spanning tussen politiek en rechtspraak over het asielbeleid [1]. JA21-Kamerlid Simon Ceulemans legt uit: ‘Alle pogingen om tot een strenger beleid te komen, verzanden in een juridisch moeras. Dat willen wij aan de kaak stellen’ [1]. Hij erkent dat rechters vragen mogen stellen aan het Hof in Luxemburg, maar vindt dat dit ‘grote implicaties heeft voor het asielbeleid’ [1]. Fierstra adviseert JA21 om de wetgeving aan te passen in plaats van rechters aan te vallen: ‘Je moet op de bal spelen, niet op de man. Zo simpel is het’ [1]. De rechtbank had vooraf al geaarzeld over het interview omdat ze niet wilden dat Van Lokven het publieke gezicht zou worden van een rechter die het asielbeleid zou willen dwarsbomen [2].