Iran en VS starten cruciale nucleaire onderhandelingen terwijl Trump met militaire actie dreigt

2026-02-22 buitenland

Teheran, zondag, 22 februari 2026.
Begin maart hervatten Iran en Amerika hun nucleaire gesprekken, met kansen op een voorlopig akkoord. Iran overweegt uranium-export en verdunning in ruil voor erkenning van verrijkingsrechten, maar weigert controle over oliebronnen op te geven. Trump dreigt met beperkte militaire acties en heeft massale zeemacht naar de Golfregio gestuurd, inclusief twee vliegdekschepen.

Nieuwe concessies en militaire dreiging

De gesprekken in Teheran markeren een doorbraak na de eerdere onderhandelingen waarbij Iran de Straat van Hormuz sloot tijdens militaire oefeningen. Nu toont Iran bereidheid tot compromissen die eerder ondenkbaar waren [1][2]. Het land overweegt een deel van zijn voorraad hoogverrijkt uranium te exporteren en de zuiverheid te verlagen [3]. In ruil wil Teheran erkenning van zijn recht op ‘vreedzame nucleaire verrijking’ [1][2]. Maar Iran weigert controle over zijn olie- en mineralenbronnen op te geven [3]. Trump dreigt ondertussen openlijk met ‘beperkte militaire acties’ en zei vrijdag: ‘Ze kunnen maar beter een eerlijk akkoord onderhandelen’ [4][5]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit dat olieprijzen volatiel blijven - de Straat van Hormuz transporteert immers 20% van alle wereldolie [GPT].

Massale militaire opbouw en deadline-druk

Trump heeft de grootste luchtmacht in het Midden-Oosten sinds de invasie van Irak in 2003 samengetrokken, met meer dan 120 vliegtuigen [6]. Het vliegdekschip USS Gerald R. Ford is onderweg om zich bij de USS Abraham Lincoln te voegen in de Arabische Zee [6]. Iran reageerde woedend en stuurde een brief naar de VN-Veiligheidsraad waarin stond dat de militaire opbouw ‘niet als loze retoriek behandeld moet worden’ [6]. President Pezeshkian verklaarde dat Iran ‘niet zal buigen voor deze moeilijkheden’ [6]. Trump gaf Teheran eerder een deadline van 10 tot 15 dagen om een akkoord te sluiten - die periode loopt deze week af [5][7]. Meerdere landen waaronder Zweden, Servië, Polen en Australië adviseerden hun burgers Iran te verlaten uit vrees voor een regionaal conflict [6].

Kansen op voorlopig akkoord ondanks geschillen

Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi bevestigde vrijdag dat hij binnen enkele dagen een conceptvoorstel klaar verwacht te hebben [1][2]. De VS en Iran verschillen echter van mening over de reikwijdte van sanctieverlichting [3]. Washington eist nog altijd ‘nul verrijking’ op Iraanse bodem, hoewel een hoge Amerikaanse functionaris aan Axios meldde dat Trump bereid is ‘symbolische verrijking’ te overwegen [8]. Iran heeft momenteel meer dan 440 kilogram uranium verrijkt tot 60% zuiverheid - een kleine stap van de 90% die als wapenkwaliteit geldt [3]. Voor Nederland betekent een akkoord lagere energieprijzen en verminderde geopolitieke spanning. Mocht diplomatie falen, dan dreigt een conflict dat de wereldeconomie kan destabiliseren. De volgende onderhandelingsronde staat gepland voor begin maart [1][2].

Bronnen

nucleaire gesprekken Iran Verenigde Staten