China zet duizenden 'vissersboten' in als geheime marine-wapen tegen Japan

2026-02-27 buitenland

Tokio, vrijdag, 27 februari 2026.
Satellietbeelden tonen 2000 Chinese vissersschepen in strakke militaire formaties nabij Japanse wateren - maar ze zijn er niet om te vissen. Experts noemen het een ‘verbijsterende machtsdemonstratie’ waarbij Beijing zijn schaduwvloot van 200.000 bewapanbare vaartuigen inzet als verlengstuk van zijn marine. Deze grijze zone-tactiek escaleert de spanning sinds premier Takaichi beloofde Taiwan militair te verdedigen. Japan arresteerde inmiddels een Chinese kapitein, maar liet hem na Chinese druk weer vrij.

Militaire formaties in plaats van visnetten

De beelden liegen er niet om. Op 25 december 2025 vormden ongeveer 2000 Chinese vissersschepen een omgekeerde L-vorm die zich uitstrekte over 470 kilometer van noord naar zuid en 230 kilometer van oost naar west nabij Japan’s exclusieve economische zone [2]. Een maand later, rond 11 januari 2026, herhaalde zich het tafereel met 1300 boten in een formatie van 370 kilometer [2]. ‘Het zicht van zoveel vaartuigen die in concert opereren is verbijsterend’, zegt Mark Douglas van Starboard [2]. Jason Wang van ingeniSPACE was duidelijk: ‘Dit klopt niet. Ik heb wel een paar honderd gezien, maar niets van deze schaal of van deze kenmerkende formatie’ [2]. De boten stonden in strakke roosters, totaal inconsistent met actief trawlen [1]. Voor Nederland betekent dit een nieuwe dimensie in internationale spanningen die wereldwijde handelsroutes kunnen verstoren.

Beijing’s schaduwvloot van 200.000 vaartuigen

China zet een ‘grijze zone’ militie-strategie in waarbij vissersschepen, kustwacht en marine samenwerken om blokkades tegen Amerikaanse en geallieerde zeestrijdkrachten te bedreigen [3]. Het Amerikaanse Naval Institute schat dat China 200000 bewapanbare vissersschepen heeft [3]. Een congresrapport van januari 2026 toont aan dat deze vaartuigen worden ingezet om invloed uit te breiden en zeeroutes te monopoliseren [3]. Gregory Poling van de Asia Maritime Transparency Initiative is stellig: ‘Ze vissen vrijwel zeker niet, en ik kan geen verklaring bedenken die niet door de staat wordt gestuurd’ [2]. Thomas Shugart, voormalig Amerikaanse marineofficier, waarschuwt dat de boten kunnen fungeren als ‘raket- en torpedo-lokvogels, waarbij radars of dronesensoren worden overweldigd met te veel doelen’ [2]. Voor Nederlandse handelaren die afhankelijk zijn van Aziatische handelsroutes ter waarde van meer dan 5 biljoen dollar jaarlijks, vormt dit een directe bedreiging van de vrije scheepvaart [3].

Diplomatieke escalatie na arrestatie Chinese kapitein

De spanning bereikte een kookpunt toen Japan op 12 februari 2026 een Chinese visserskapitein arresteerde die weigerde te stoppen voor inspectie in Japan’s exclusieve economische zone [4][5][6]. Kapitein Zheng Nianli (47 jaar) werd echter al op 13 februari vrijgelaten na Chinese druk [7]. China’s woordvoerder Lin Jian eiste dat Japan ‘de veiligheid en legitieme rechten van Chinese bemanningsleden waarborgt’ [6]. Deze escalatie volgt op premier Sanae Takaichi’s uitspraak in november 2025 dat Japan militair zou ingrijpen als China Taiwan met geweld zou innemen [2][5][6]. Beijing reageerde woedend door Japan’s ambassadeur te ontbieden en Chinese burgers te waarschuwen voor reizen naar Japan [2]. China verscherpte ook de exportcontroles naar Japan voor items met potentieel militair gebruik, wat zorgen wekt over leveringen van essentiële zeldzame aardmetalen [7]. Voor Nederlandse bedrijven die actief zijn in de tech-sector betekent dit mogelijke verstoring van toeleveringsketens die via deze regio lopen.

Bronnen

Chinese vloot Japanse wateren