Deense soldaten krijgen bevel om meteen te schieten als Trump Groenland binnenvalt
Kopenhagen, vrijdag, 9 januari 2026.
Een Koude Oorlog-richtlijn uit 1952 geeft Deense militairen de opdracht om direct geweld te gebruiken tegen elke invasie van Groenland, zonder te wachten op orders van de regering. Trump overweegt militaire actie om het Deense eiland over te nemen, wat volgens experts het einde van de NAVO zou betekenen. Europese bondgenoten steunen Denemarken en overwegen troepen naar Groenland te sturen. De crisis escaleert nadat Trump vorige week Venezuela binnenviel, waardoor zijn dreigementen plotseling heel serieus werden genomen. Groenland heeft strategische waarde vanwege zijn ligging in het Arctisch gebied en natuurlijke hulpbronnen.
Directe orders zonder overleg regering
In Denemarken ligt een vergeten richtlijn uit de Koude Oorlog klaar voor gebruik. Deze militaire instructie uit 1952 geeft Deense strijdkrachten de opdracht om bij een invasie van Groenland direct te reageren “zonder te wachten op of te zoeken naar orders, zelfs als de bevelhebbers niet op de hoogte zijn van een oorlogsverklaring of staat van oorlog” [1]. De situatie escaleert snel na Trumps eerdere dreigementen om Groenland over te nemen. Deze week bevestigde het Witte Huis dat Trump opties overweegt, inclusief militaire actie [2]. Het wordt menens sinds Trump vorige week daadwerkelijk Venezuela binnenviel [3]. Deense minister van Defensie Troels Lund Poulsen kondigde dinsdag 6 januari aan dat Denemarken 88 miljard Deense kronen (13.836 miljard euro) uitgeeft aan herbewapening van Groenland [2].
Europa slaat alarm en stuurt mogelijk troepen
Europese bondgenoten steunen Denemarken massaal en werken aan een gezamenlijke reactie [1]. Keir Giles van denktank Chatham House stelt dat Europa moet reageren zoals bij de Russische aanval op Oekraïne: “Europese troepen zouden op Groenland gestationeerd moeten worden om een Amerikaanse invasie te voorkomen” [1]. Duitse president Frank-Walter Steinmeier waarschuwde deze week voor het uiteenvallen van de NAVO: “Het gaat erom te voorkomen dat de wereld verandert in een rovershol, waar de meest gewetenloze figuren alles kunnen pakken wat ze willen” [1]. Denemarken wil de dreigementen bespreken in NAVO-verband [1]. Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio plant volgende week een ontmoeting met Deense autoriteiten [1].
Einde NAVO als Trump doorpakt
Experts zijn duidelijk: een Amerikaanse aanval op Groenland betekent het einde van de NAVO. “Als een NAVO-lid een ander lid van de alliantie bedreigt, zorgt dat niet alleen voor ruzie. Het maakt de onderlinge verdedigingsbelofte voorwaardelijk en politiek. Het zou het einde van de NAVO betekenen”, zegt Georgios Samaras van King’s College London [2]. Anna Wieslander van de Atlantic Council vat het kernprobleem samen: “De essentie van artikel 5 en de gezamenlijke verdediging zou dan verloren gaan” [1]. Trumps eigen adviseur Stephen Miller probeert gerust te stellen: “Niemand gaat militair vechten tegen de Verenigde Staten over de toekomst van Groenland” [2]. Maar Groenlandse inwoners zijn bang. Zeehondenjager Patrick Foldager: “Veel mensen hier zijn bang over wat er in Venezuela is gebeurd. We vragen ons af wat hij nog meer kan doen” [4].