135.000 Nederlandse kinderen zitten dagelijks wazig in de klas

2026-01-12 binnenland

Nederland, maandag, 12 januari 2026.
Een op de drie kinderen die een bril nodig heeft, draagt er geen of een verkeerde. Het Jeugdeducatiefonds ontdekte dit schokkende probleem tijdens gratis oogmetingen op arme scholen. Ongeveer 28.000 kinderen hebben geen bril omdat hun ouders de kosten niet kunnen betalen. Sommige kinderen liepen rond met een oogsterkte van -3 zonder bril. Ze kregen hoofdpijn, konden niet goed lezen en durfden zelfs niet in de sneeuw te spelen uit angst hun bril kapot te maken. Leerkrachten zien nu al verschil sinds de eerste brillen zijn uitgedeeld. Hans Spekman van het Jeugdeducatiefonds noemt het ‘onuitstaanbaar stom’ dat kinderen niet kunnen leren omdat ze niet goed zien.

Massaal probleem op Nederlandse scholen

Het Jeugdeducatiefonds deed in 2025 gratis oogmetingen bij 350 kinderen van acht jaar en ouder op scholen waar meer dan de helft van de leerlingen in armoede opgroeit [1][2]. Bij 32% bleek een nieuwe of betere bril nodig [1][2][3]. Nog eens 11% werd doorverwezen voor aanvullend onderzoek [1][2]. Omgerekend naar alle vergelijkbare scholen in Nederland betekent dit dat ongeveer 135.000 leerlingen dagelijks naar school gaan zonder scherp te zien [1][2][3]. Het onderzoek werd mogelijk gemaakt door €250.000 subsidie van het ministerie van VWS, na een motie van Jimmy Dijk (SP) en Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) [1][2][4].

Kinderen durven niet meer buiten te spelen

De gevolgen zijn schrijnend. Leerkrachten zagen tijdens de pilot dat kinderen met hoofdpijn rondliepen en moeite hadden met lezen [2][5]. Sommige leerlingen hadden een oogsterkte van -3 zonder bril [2]. Nog pijnlijker: kinderen konden vorige week niet in de sneeuw spelen uit angst dat hun bril kapot zou gaan [3][4]. Noor uit groep 6 van de Haagse Nutsschool Woonstede vertelt over het verschil sinds ze een bril heeft: ‘Als ik nu bijvoorbeeld in de verte kijk is het niet wazig. Nu kan ik het gewoon echt zien’ [6]. Klasgenoot Loran merkte pas na de test hoe slecht zijn zicht was: ‘Ik kan kleine woordjes beter lezen. Het is niet echt dat ik heel moeilijk moet gaan kijken’ [6].

Van 32 naar 1200 scholen in tien jaar

De nood is groot. Het Jeugdeducatiefonds zag het aantal aanvragen voor kinderbrillen verdubbelen [1][2]. Het fonds ondersteunt inmiddels 1200 basisscholen [1][3][8] - tien jaar geleden waren dat er nog maar 32 [1][3][8]. Directeur Hans Spekman is geschokt door de uitkomsten: ‘Wij zijn enorm geschrokken. Als je niet goed ziet, kun je ook niet goed leren. Dat is onuitstaanbaar stom’ [2][5]. Hij wil alle armere kinderen een goede bril geven en hoopt dat daar geld voor beschikbaar komt [1][3]. Ook toenmalig minister Agema stelde zich volgens Spekman welwillend op [1][3]. De investering verdient zich terug, benadrukt Spekman, omdat kinderen zonder bril leerachterstanden oplopen [4].

Bronnen

brillen kinderen onderwijsachterstanden