Khamenei dreigt demonstranten terwijl Trump ingrijpen overweegt
Teheran, zaterdag, 3 januari 2026.
Iran’s opperleider Ali Khamenei waarschuwde vandaag dat ‘relschoppers op hun plaats gezet moeten worden’ na een week van protesten die al minstens tien levens kostten. De 86-jarige ayatollah maakte onderscheid tussen ‘demonstranten’ waarmee gepraat kan worden en ‘relschoppers’ die hardhandig aangepakt moeten worden. Ondertussen dreigde Amerikaanse president Trump vrijdag in te grijpen als Iran ‘vreedzame demonstranten gewelddadig doodt’. De protesten, de grootste sinds de dood van Mahsa Amini in 2022, zijn uitgebroken door de instortende economie en hyperinflatie.
Geweld escaleert in westelijke provincies
Het geweld concentreert zich vooral in kleine steden in de westelijke provincies van Iran [1]. In de provincie Ilam, vlak bij de Iraakse grens, vielen opnieuw meerdere doden en gewonden bij confrontaties tussen demonstranten en veiligheidsdiensten [2]. De politie in Malekshahi spreekt van ‘een gewapende opstand die continu bestreden moet worden’ [2]. Ook in andere steden zoals Qom werden voertuigen van veiligheidsdiensten in brand gestoken [3]. De autoriteiten meldden twee dode veiligheidsmensen en meer dan een dozijn gewonden [1]. Mensenrechtenorganisatie Hengaw rapporteerde dat het aantal arrestaties steeg naar 133 mensen op vrijdag 2 januari, een toename van 77 ten opzichte van donderdag [1].
Trump dreigt met ingrijpen, Iran reageert fel
De spanningen namen toe nadat Amerikaanse president Trump vrijdag dreigde in te grijpen als Iran ‘vreedzame demonstranten gewelddadig doodt’ [4]. Trump verklaarde ‘geladen en klaar om te gaan’ te zijn, maar specificeerde niet welke actie de VS zou ondernemen [1]. Iran’s VN-ambassadeur Amir Saeid Iravani riep de Verenigde Naties op om Trumps ‘onrechtmatige bedreigingen’ te veroordelen [4]. Ali Larijani waarschuwde dat Amerikaanse inmenging ‘gelijk staat aan chaos in de hele regio en de vernietiging van Amerikaanse belangen’ [4]. De protesten zijn ondertussen uitgebreid naar 100 locaties in 22 van Iran’s 31 provincies [5].
Economische crisis drijft protesten aan
De huidige protesten zijn direct gekoppeld aan Iran’s economische crisis, zoals eerder gerapporteerd toen de inflatie 42 procent bereikte en de rial bijna de helft van zijn waarde verloor [https://dgki.nl/160d57c-Iran-protesten-inflatie-doden/]. Khamenei gaf toe dat handelaren gelijk hebben als ze zeggen dat ze onder deze omstandigheden geen zaken kunnen doen [1]. De ayatollah beschuldigde echter ‘de vijand’ van het aanjagen van de protesten, zonder bewijs te leveren [5]. De demonstraties zijn de grootste sinds de protesten na de dood van Mahsa Amini in 2022, toen meer dan 500 mensen omkwamen [5]. In Teheran scandeerden demonstranten leuzen als ‘Dood aan Khamenei’ terwijl ze voertuigen van veiligheidsdiensten in brand staken [3].