Nederlandse partijen adverteren massaal op Facebook ondanks Meta's strikte verbod
Amsterdam, dinsdag, 10 maart 2026.
Politieke partijen plaatsen honderden advertenties op Facebook en Instagram voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026, terwijl Meta dit officieel verbiedt. Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam toont aan dat meer dan 500 van de 7.000 geanalyseerde advertenties van politieke partijen komen. Deze advertenties blijven gemiddeld een week online voordat ze worden weggehaald. Experts waarschuwen dat het doorlaten van politieke reclame mogelijk in strijd is met EU-regels en verkiezingen kan beïnvloeden.
Lokale partijen vinden creatieve wegen om Meta’s regels te omzeilen
Lokale partijen zoals Beekdaelen Lokaal en Veilig Emmen plaatsen gewoon advertenties zonder politieke labels [2]. Een Utrechtse partij zette een poster online met ‘stem 18 maart Utrecht solidair!’ - duidelijker kan het niet [3]. UvA-onderzoeker Fabio Votta snapt er niets van: ‘Accounts kunnen zichzelf aanmerken als politieke partijen, dus dan zou het voor Meta duidelijk moeten zijn dat die accounts politieke advertenties plaatsen’ [3]. Campagnestrateeg Justin Koornneef van BKB Het Campagnebureau legt uit hoe partijen profiteren: ‘Degenen die hier wat langer over nagedacht hebben en bedenken: ik ga deze advertentietekst net even anders formuleren. Die komen door de detectie en hebben daarmee extra bereik’ [3]. Voor jou als kiezer betekent dit dat je beïnvloed wordt door advertenties die eigenlijk niet zouden mogen bestaan.
Meta reageert traag en handhaving blijft zwak
Meta beweert dat het beschermen van verkiezingen prioriteit heeft en zegt actie te ondernemen tegen advertenties die hun beleid schenden [3]. Maar de praktijk is anders. Informatierechtspecialist Max van Drunen van de UvA stelt: ‘Ze handhaven gewoon niet scherp genoeg op de regels’ [4]. Hij waarschuwt dat het doorlaten van politieke reclame mogelijk in strijd is met EU-regels: ‘Als dit te vaak misgaat, vormt dit mogelijk een risico voor verkiezingen’ [3]. Votta vraagt zich hardop af: ‘Als Meta deze simpele, openlijk politieke advertenties niet eens kan detecteren, hoe kunnen ze dat dan bij heimelijke beïnvloeding van gebruikers, bijvoorbeeld bij manipulatie door Rusland?’ [1][5]. Het Commissariaat voor de Media kan geen boetes uitdelen omdat Nederland geen nationale uitvoeringswet heeft [2].
Wat dit betekent voor jouw stem op 18 maart
De onderzoekers verwachten dat het aantal verboden advertenties nog zal verdubbelen voor de verkiezingen [2]. Votta denkt dat deze advertenties je stemgedrag kunnen beïnvloeden [2]. Van Drunen maakt zich zorgen: ‘Het speelveld voor partijen wordt zo onduidelijker, en reclame blijft meer onder de radar’ [3]. Voor jou als kiezer betekent dit dat je op 18 maart naar de stembus gaat met mogelijk vertekende informatie. Partijen die de regels omzeilen krijgen een oneerlijk voordeel. In totaal wordt er bijna 15 miljoen euro uitgegeven aan reclame tijdens deze gemeenteraadsverkiezingen, inclusief sociale media [2]. Votta vat het samen: ‘Ze hebben verantwoordelijkheden, maar komen die niet na. Het is gevaarlijk dat dit gewoon kan’ [2].