China sluit Nederlandse minister Sjoerdsma buiten vanwege genocide-motie over Oeigoeren
Den Haag, dinsdag, 24 februari 2026.
Sjoerd Sjoerdsma begint zijn nieuwe baan als minister van Buitenlandse Handel met een flinke handicap. China heeft hem op de zwarte lijst gezet vanwege zijn rol bij een motie die de behandeling van Oeigoeren genocide noemde. Experts waarschuwen dat hij genegeerd wordt bij internationale bijeenkomsten. Het kabinet-Jetten kiest bewust voor principes boven handel. China is een van Nederlands grootste handelspartners, wat zijn ministerschap flink compliceert. Toch hopen sommigen op pragmatisme vanwege Nederlandse exporten zoals ASML-chips en melkpoeder.
Motie uit 2021 zorgt voor diplomatieke hoofdpijn
Sjoerdsma’s problemen begonnen in maart 2021 toen hij een motie indiende die stelde dat China genocide pleegt tegen de Oeigoerse minderheid [1]. Die motie werd aangenomen met 95 stemmen in de Tweede Kamer [1]. China reageerde prompt door sancties in te stellen tegen Europese functionarissen, waaronder Sjoerdsma [6]. Sinoloog Boudewijn Poldermans, voorzitter van de China Netherlands Business Council, zegt dat de Chinezen een ‘olifantengeheugen’ hebben [1]. Hij voorspelt dat Sjoerdsma ook als minister China niet zal binnenkomen en genegeerd wordt bij internationale bijeenkomsten [1]. Het is niet de eerste keer dat Sjoerdsma op een zwarte lijst belandt - in 2020 werd hem al de toegang tot Rusland geweigerd vanwege zijn werk rond de MH17-afwikkeling [6].
Handelsbelangen versus mensenrechten
De uitsluiting van Sjoerdsma treft Nederland op een gevoelige plek. China is namelijk een van de grootste handelspartners van het land [7]. De relatie is al gespannen door conflicten rond chipmaker Nexperia, waarbij China de export van chips naar Europa beperkte na Nederlands ingrijpen [1][7]. Premier Rob Jetten laat zich echter niet intimideren: ‘We gaan niet door de Chinezen laten bepalen wie we hier in Nederland wel of niet voordragen voor een kabinetspost’ [1]. Het kabinet kiest bewust voor principes boven zakelijke belangen [7]. Toch hopen sommige experts op pragmatisme van Chinese zijde. Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, wijst erop dat China handelsbelangen heeft met Nederland - denk aan melkpoeder, varkensvlees en ASML-producten [1].
Nieuwe minister met ervaring en obstakels
Sjoerdsma werd gisteren, 23 februari 2026, beëdigd als minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Jetten [2][6]. De 44-jarige D66-politicus uit Limburg was ruim elf jaar Tweede Kamerlid en werkte daarvoor als diplomaat in Afghanistan en de Palestijnse gebieden [6][7]. Tot februari 2025 was hij CEO van de Einstein Telescope Nederland [1][7]. Zijn ministerschap wordt een balanceeract tussen het verdedigen van mensenrechten en het beschermen van Nederlandse handelsbelangen. Of China uiteindelijk pragmatisch wordt, blijft afwachten. Voor Nederlandse bedrijven die zaken doen met China betekent dit in ieder geval meer onzekerheid over toekomstige handelsbetrekkingen.