Chinese sanctielijst blijkt papiertijger: Sjoerdsma mag gewoon naar Beijing
Den Haag, woensdag, 25 maart 2026.
Minister Sjoerdsma stond vijf jaar op China’s sanctielijst vanwege zijn genocide-motie over Oeigoeren. Nu nodigt Beijing hem uit voor een handelsmissie. De diplomatieke draai toont hoe economische belangen zwaarder wegen dan politieke geschillen bij een handelsrelatie van 90 miljard euro.
Van persona non grata naar welkome gast
De diplomatieke draai kwam tot stand tijdens een gesprek tussen Sjoerdsma en zijn Chinese collega Wang Wentao op de WTO-conferentie in Yaoundé, Kameroen [1][2]. Sjoerdsma belandde in maart 2021 op de Chinese sanctielijst omdat hij als D66-Kamerlid een motie had ingediend waarin de behandeling van Oeigoeren als genocide werd bestempeld [1][4]. China plaatste hem samen met negen andere Europeanen op de zwarte lijst als reactie op EU-strafmaatregelen [4]. Ook zijn steun voor nauwere banden met Taiwan - door China gezien als afvallige provincie - droeg bij aan zijn ongewenste status [4][5]. Critici vroegen zich af of hij zijn ministerschap wel goed kon uitoefenen terwijl hij op zo’n lijst stond [1][2]. Premier Jetten gaf al signalen dat China geen bezwaar zou maken tegen Sjoerdsma [2].
Economische realiteit wint van politieke principes
De uitnodiging toont hoe zwaar economische belangen wegen. Nederland en China hadden in 2024 een handelsrelatie van ongeveer 90 miljard euro [4][5]. Nederland was toen zelfs de belangrijkste bestemming voor Chinese investeringen in de EU [4][5]. Sjoerdsma benadrukt dat beide landen een ‘evenwichtige relatie’ nastreven die hun gezamenlijke belangen dient, met een open dialoog over meningsverschillen [1]. Het Oeigoeren-onderwerp kwam niet expliciet ter sprake tijdens het gesprek [2]. De minister noemt China een ‘sleutelpartner’ en wil blijven samenwerken aan gedeelde belangen en wereldwijde uitdagingen [2]. Dit patroon is niet uniek - ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio stond eerder op de Chinese sanctielijst maar ondervindt daar geen hinder van [2].
Wat betekent dit voor Nederlandse burgers en bedrijven
Voor Nederlandse ondernemers die zaken willen doen in China betekent dit goed nieuws. Een functionerende handelsrelatie houdt banen in Nederland en zorgt voor toegang tot de Chinese markt van 1,4 miljard consumenten [GPT]. De handelsmissie kan leiden tot nieuwe contracten in sectoren als technologie, landbouw en duurzame energie. Voor consumenten kan dit betekenen dat producten uit China betaalbaar blijven en dat Nederlandse bedrijven hun exportkansen behouden. Tegelijkelijk toont de episode dat Nederland zijn kritiek op mensenrechtenschendingen niet laat varen - Sjoerdsma benadrukte dat de landen een open dialoog willen over hun meningsverschillen [1][2]. De minister moet nu bewijzen dat hij daadwerkelijk ‘gewoon zaken kan doen’ zoals hij eerder beloofde [4][8].