Nederlandse politici botsen keihard met Meta en TikTok over 'zieke algoritmes'
Den Haag, donderdag, 5 maart 2026.
Kamerleden beschuldigen Meta en TikTok ervan extreme content te pushen om gebruikers langer online te houden, maar de techgiganten wuiven alle kritiek weg. Barbara Kathmann noemt hun algoritmes ‘ziek’ en eist ingrijpen in het verdienmodel. TikTok beweert 98,2% van slechte content te verwijderen, terwijl onderzoek toont dat 97% van antisemitische filmpjes gewoon online blijft. De platforms geven kwaadwillende gebruikers de schuld, niet hun eigen systemen. Ondertussen worden volgens politici jongeren ziek en wordt de democratie ondermijnd door nepnieuws uit Afrika tijdens verkiezingen.
Kamerleden vallen aan, techbedrijven verdedigen zich
De bijeenkomst op 4 maart 2026 tussen Kamerleden en vertegenwoordigers van Meta, TikTok en Google liep uit op een confrontatie [1][2]. Barbara Kathmann van GroenLinks-PvdA haalde hard uit: “De gedachte achter uw algoritmes is ziek. Het enige wat u doet is sinasprilletjes slikken, maar er is maar één medicijn: ingrijpen in het verdienmodel” [1]. Thierry Marchand-Huijser van TikTok reageerde defensief: “Ons doel is creativiteit stimuleren en plezier brengen” [1]. Meta’s Edo Haveman beweerde dat “het over-over-over-overgrote deel van de content op onze platformen fijne, lieve content is” [1]. Sarah El Boujdaini van D66 voelde zich niet serieus genomen: “Ik heb het gevoel dat er wat wordt gebagatelliseerd” [1]. VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski vroeg zich hardop af: “Maar we horen toch veel alarmerende berichten? Is daar dan niets van waar?” [1].
Cijfers liegen niet, maar platforms wel?
TikTok beweerde 98,2 procent van ongepaste content actief te verwijderen [1]. Meta meldde in twee maanden tijd 698 miljoen nepaccounts te hebben weggegooid [2]. Mooie cijfers, maar de praktijk toont een ander verhaal. Onderzoek wees uit dat 97 procent van filmpjes met hakenkruisen en teksten als ‘dood aan alle joden’ gewoon online bleef staan [2]. Een AI-filmpje tegen Frans Timmermans werd meer dan 300.000 keer bekeken voordat NRC er vragen over stelde [2]. Richting de verkiezingen van oktober 2025 ontdekte Stichting Post-X-Society 550 nepaccounts uit Ghana, Nigeria en Ivoorkust die politieke content verspreidden [2]. De platforms geven kwaadwillende gebruikers de schuld, niet hun eigen algoritmes [2].
Wat betekent dit voor jou?
Als je Instagram of TikTok gebruikt, bepalen algoritmes wat je ziet. Kathmann waarschuwde dat deze systemen “onze democratie ondermijnen en onze jongeren ziek maken” [2]. Kinderen worden volgens haar “geronseld voor de criminaliteit” door deze platforms [2]. Het probleem: onafhankelijke verificatie van de platformcijfers is onmogelijk omdat bedrijven geen toegang geven tot hun data [2]. Pieter van Boheemen van Post-X-Society stelde glashelder: geen enkel algoritme is politiek neutraal [2]. Voor gewone gebruikers betekent dit dat wat je ziet niet toevallig is. De platforms willen je zo lang mogelijk online houden, ongeacht de gevolgen voor jouw mentale gezondheid of democratische proces.