Russische rechtbank straft gepensioneerde voor eerste keer in geschiedenis voor liken YouTube-video's

2026-02-09 buitenland

Moermansk, maandag, 9 februari 2026.
Een 72-jarige Oekraïense gepensioneerde kreeg 325 euro boete voor het liken van YouTube-video’s over het Russische leger. FSB-agenten ontdekten 139 gelikete video’s op zijn telefoon tijdens een controle. Advocaten noemen dit de eerste juridische vervolging ooit voor alleen het liken van content op sociale media. Het vonnis toont hoe ver Ruslands repressie reikt: zelfs passieve handelingen worden nu strafbaar. Ironisch genoeg zijn YouTube-likes alleen zichtbaar voor de accounteigenaar, niet voor andere gebruikers, wat de ‘openbare’ aard van zijn ‘misdaad’ ter discussie stelt.

FSB ontdekt likes tijdens grenscontrole

Vasily Yovdy kreeg zijn boete van 30.000 roebel na een controle door FSB-grenswachten in het dorp Alakurtti [1]. De 72-jarige Oekraïner woont met een verblijfsvergunning in de Arctische regio Moermansk [2]. FSB-agenten doorzochten zijn telefoon en ontdekten zijn YouTube-account met 139 gelikete video’s [3]. Twee daarvan waren gemaakt door personen die Rusland als ‘buitenlandse agenten’ bestempelt [4]. Een video ging over de moord op generaal Igor Kirillov in december 2024 - een Russische militair die door Oekraïne werd gedood [5]. Yovdy bekende schuld en zei dat hij ‘het huidige regime van Oekraïne niet steunt’ [6].

Juridische primeur met twijfelachtige basis

Advocaat Evgeny Smirnov van mensenrechtenorganisatie Eerste Afdeling noemt dit waarschijnlijk de eerste zaak waarin iemand wordt beboet voor alleen het liken van YouTube-video’s [7]. De rechtbank in Kovdor kwalificeerde Yovdy’s likes als ‘openbare’ uitingen [8]. Maar hier zit een probleem: YouTube-likes zijn alleen zichtbaar voor de accounteigenaar, niet voor andere gebruikers [9]. De rechter creëerde wat Smirnov een ‘interessante constructie’ noemt: een commentaar in de vorm van een like [10]. ‘Een like op zich beschouw ik niet als openbare handelingen gericht op het in diskrediet brengen van de Russische strijdkrachten’, zegt de advocaat [11].

Waarschuwing voor sociale media-gebruikers

Deze zaak toont hoe ver Ruslands repressie reikt sinds de invasie van Oekraïne in 2022 [GPT]. De wet tegen ‘diskreditatie van het leger’ werd toen ingevoerd en stelt kritiek op de strijdkrachten strafbaar [12]. Voor Nederlanders die Rusland bezoeken of er wonen geldt nu: zelfs passieve handelingen zoals het liken van content kunnen juridische gevolgen hebben. Yovdy’s vonnis van 23 januari 2025 markeert een nieuw dieptepunt [13]. Wie dacht dat stilte veilig was, heeft het mis. In Poetins Rusland kunnen zelfs je duimpjes omhoog je in de problemen brengen.

Bronnen

Rusland censuur YouTube boete