Japan overweegt voor het eerst sinds 1967 de heilige drie nucleaire principes te herzien
Tokio, zondag, 4 januari 2026.
Premier Sanae Takaichi wil mogelijk afstappen van Japans decennialange verbod op kernwapens. De herziening zou dit jaar plaatsvinden tijdens het actualiseren van drie cruciale veiligheidsdocumenten. Vooral het principe ‘持ち込ませず’ (geen kernwapens toelaten) staat ter discussie. Dit markeert een historische breuk met beleid dat sinds 1967 onwrikbaar leek, terwijl overlevenden van Hiroshima en Nagasaki fel protesteren tegen elke verzwakking van deze principes.
Takaichi doorbreekt 60 jaar oude consensus over kernwapens
Japan staat op het punt zijn drie non-nucleaire principes te herzien voor het eerst sinds premier Sanae Takaichi aan de macht kwam [1]. De principes verbieden Japan kernwapens te bezitten, produceren of toelaten op zijn grondgebied [1]. Takaichi, die al langer kritisch staat tegenover het verbod op binnenkomst van kernwapens, streeft naar deze herziening tijdens het actualiseren van drie nationale veiligheidsdocumenten dit jaar [1]. Zowel haar regerende Liberaal-Democratische Partij als coalitiepartner Japan Innovation Party hebben bereidheid getoond om een mogelijke herziening te overwegen [1]. In november 2025 weigerde Takaichi tijdens een parlementair debat met Komeito-leider Tetsuo Saito om expliciet te beloven de principes te handhaven [5]. Ze schreef in 2024 in een boek dat ‘het niet toelaten van kernwapens niet realistisch is’ [5].
Hibakusha-organisatie viert 70 jaar en waarschuwt tegen verzwakking
De timing van Takaichi’s plannen valt samen met het 70 jaar jubileum van Nihon Hidankyo, de organisatie van overlevenden van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki die in 2024 de Nobelprijs voor de Vrede won [2]. De groep, officieel bekend als de Japanse Confederatie van Organisaties van A- en H-bomslachtoffers, intensiveert haar inspanningen voor kernwapenafschaffing door meer mensen bewust te maken van de realiteit van de 1945-catastrofes [2]. Secretaris-generaal Hamasumi Jiro verklaarde dat Nihon Hidankyo de regering heeft opgeroepen de drie principes te respecteren en in de wet vast te leggen [2]. De organisatie plant dit jaar een delegatie te sturen naar de herzieningsconferentie van het Non-Proliferatieverdrag die in april begint [2].
Politieke storm rond ‘nationale doctrine’ die sinds 1967 onaantastbaar leek
De non-nucleaire principes werden in 1967 aangekondigd door premier Eisaku Sato en in 1971 vastgelegd in een parlementsbesluit als nationale doctrine [5]. Tot 2022 bevestigde de regering nog in haar Nationale Veiligheidsstrategie dat ‘de basiskoers om de drie principes te handhaven niet zal veranderen’ [5]. Maar een regeringsfunctionaris liet eind 2025 doorschijneren dat ‘Japan kernwapens zou moeten bezitten’ [8]. Dit leidde tot woedende reacties van slachtofferorganisaties die stellen dat ‘kernwapens absoluut niet getolereerd mogen worden’ [5]. Zelfs binnen de LDP klinken twijfels: een voormalige minister vroeg zich af of ‘de discussie überhaupt zinvol is’ [5]. China heeft de herziening al aangegrepen om Japan aan te vallen, wat de Japans-Chinese betrekkingen verder onder druk zet [5].