Mark Rutte vliegt volgende week naar Washington terwijl Trump dreigt de NAVO te verlaten
Washington, donderdag, 2 april 2026.
NAVO-chef Mark Rutte bezoekt president Trump volgende week in een poging de trans-Atlantische relaties te redden. Trump noemt de NAVO een ‘papieren tijger’ en overweegt de VS terug te trekken uit het bondgenootschap vanwege Europese weigering om te helpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz. De timing is explosief: terwijl critici Rutte verwijten te toegeeflijk te zijn richting Trump, staat de voormalige Nederlandse premier voor zijn moeilijkste diplomatieke missie sinds hij NAVO-baas werd.
Crisis escalatie na maandenlange spanningen
De situatie escaleerde nadat onze vorige rapportage toonde hoe Rutte in een spagaat zit tussen Trump en Europa. Nu bevestigt een NAVO-woordvoerder dat Rutte volgende week naar Washington gaat voor wat officieel een ‘lang geplande reis’ wordt genoemd [1]. Maar de timing is explosief. Trump noemde woensdag de NAVO opnieuw een ‘papieren tijger’ en zei dat Amerikaans lidmaatschap ‘beyond reconsideration’ is [2]. De Amerikaanse president overweegt de VS uit het bondgenootschap te trekken omdat Europese landen weigeren mee te helpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz [3]. Voor Nederlandse consumenten is dit slecht nieuws: de benzineprijs klom al naar 2,57 euro per liter door de oliecrisis [4].
Rutte staat onder vuur van alle kanten
Ruttes positie wordt steeds wankeler. In het Europees Parlement zei hij ‘keep on dreaming’ toen gevraagd werd naar Europese onafhankelijkheid van de VS - een uitspraak die hem veel kritiek opleverde [5]. Rob de Wijk van denktank HCSS waarschuwt dat Rutte niet langer Trumps woordvoerder kan blijven spelen [5]. Ondertussen vormt een ‘coalitie van bereidwilligen’ van meer dan dertig landen zich om vrije doorvaart door de Straat van Hormuz te garanderen - zonder de VS [5]. Nederlandse minister-president Schoof tekende deze week al een verklaring met 35 landen over veiligheid in de zeestraat [4]. Trump dreigde deze landen rechtstreeks: ‘Verzamel wat moed, ga naar de Straat en PAK HET gewoon’ [4].
Laatste kans voor trans-Atlantische band
Het bezoek van Rutte, gepland voor de week van 7 april, komt op een cruciaal moment [1][2]. Trump stelde Iran een deadline van 7 april om de Straat van Hormuz te heropenen [4]. Als dat niet gebeurt, dreigt hij het Iraanse olie-eiland Kharg in te nemen waar 90% van Irans olie wordt geëxporteerd [4]. Voor Rutte is dit misschien zijn laatste kans om het trans-Atlantische bondgenootschap te redden. Maar de signalen zijn niet hoopvol: Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei dinsdag dat de VS haar relatie met de NAVO gaat heroverwegen [2]. De vraag is niet meer óf Trump uit de NAVO stapt, maar wanneer. En of Rutte dat nog kan voorkomen.