Nederland verliest de controle over zijn eigen digitale sleutels aan Amerikaanse techgiganten

2026-01-25 economie

Nederland, zondag, 25 januari 2026.
Tweederde van Nederlandse overheden, ziekenhuizen en scholen draait op Amerikaanse servers. Microsoft heeft de helft van de markt in handen. Zelfs DigiD, waarmee 17 miljoen Nederlanders inloggen, komt mogelijk in Amerikaanse handen. Kamerleden spreken van een ‘houdgreep’ van techbro’s. De timing is extra pijnlijk: een Nederlandse investeerder miste de overname van DigiD-beheerder Solvinity op het nippertje. Nu kan Trump straks de digitale stekker uit Nederland trekken.

Microsoft domineert Nederlandse digitale infrastructuur

De cijfers zijn schrikbarend. Van de 16.500 onderzochte domeinnamen van Nederlandse overheden, zorginstellingen, scholen en vitale bedrijven hangt 11055 aan Amerikaanse clouddiensten [1]. Microsoft heeft het grootste stuk van de taart: 8085 domeinnamen draaien op hun servers [1]. Het Nederlandse Solvinity? Minder dan 1 procent marktaandeel [1]. Zelfs de Eerste Kamer, Tweede Kamer, Autoriteit Financiële Markten en Nederlandse Zorgautoriteit gebruiken Microsoft [2]. En sinds oktober 2025 verplaatst ook de Belastingdienst zijn mail naar Microsoft [1][2]. Jouw belastingaangifte, DigiD-login en ziekenhuisgegevens: allemaal op Amerikaanse servers.

Nederlandse overname DigiD-beheerder mislukte op het nippertje

Het werd nog pijnlijker deze maand. Een Nederlandse investeerder deed een serieus bod op Solvinity, het bedrijf dat DigiD technisch beheert [7][8]. Het Amerikaanse Kyndryl won met minstens 100 miljoen euro - slechts enkele miljoenen meer dan het Nederlandse bod [7]. ‘Absurd en onbegrijpelijk’, noemt GroenLinks-PvdA Kamerlid Barbara Kathmann het gemiste kansen [8]. Nu dreigt DigiD, gebruikt door vrijwel alle 17 miljoen Nederlanders, onder Amerikaanse wetgeving te vallen [4]. Trump kan straks zeggen: ‘Als jullie wapens naar Groenland sturen, druk ik bij Solvinity de rode knop in. Dan werkt DigiD niet meer’, waarschuwt IT-expert Bert Hubert [4]. Het Bureau Toetsing Investeringen onderzoekt de overname nog, maar de schade lijkt al gedaan [7][8].

Nederlandse bedrijven zoeken wanhopig naar alternatieven

De paniek slaat toe. Nederlandse bedrijven zoals PixelUnion zagen hun gebruikersaantal verdrievoudigen in één maand [3]. Organisaties stellen migraties naar Amerikaanse clouds uit en bouwen exitstrategieën [6]. Vancis-CEO Louis Hensen ziet het gebeuren: ‘We zien nog geen grote exodus, maar de exitstrategie wordt nu wel gerealiseerd’ [6]. Op 27 januari organiseert Kathmann een spoedbijeenkomst in de Tweede Kamer over Amerikaanse cloudalternatieven [8]. Te laat, zegt autonomie-activist Bert Hubert: ‘Dit is al vijf jaar aan de gang. De aandacht nu is belachelijk laat’ [1]. Nederlandse ziekenhuizen hebben al 28 van hun 70 patiëntenportalen op Microsoft-servers gezet [1]. Jouw medische dossier kan straks door Amerikaanse inlichtingendiensten worden opgevraagd - ze deden dat in 2024 al 57 keer [2].

Bronnen

Amerikaanse clouddiensten digitale afhankelijkheid